null Beeld

ColumnIlyaz Nasrullah

De CoronaMelder wordt levend begraven onder een berg tabellen en grafieken

Nog een paar maanden en wij kunnen CoronaMelder van onze telefoons verwijderen. Nou ja, 32 procent van ons dan. Dat is het teleurstellend lage percentage mensen dat de app gebruikt volgens een rapport van Tilburg University. Het is doodzonde dat CoronaMelder zo slecht uit de verf komt.

Het verbaast me niet, want niemand neemt verantwoordelijkheid voor goed CoronaMelder-beleid. Het Tilburgse rapport gaat daarin zelfs zo ver dat er onder de kop ‘Resultaten en aanbevelingen’ geen aanbeveling te vinden is. Dit past helaas bij de tendens van wetenschappers om geen kleur te bekennen.

En dat hoeven wij ook niet van ze te verwachten. Zo schreef wetenschapsfilosoof Jeroen de Ridder in het Nederlands Dagblad een opiniestuk over het coronabeleid . Hij betoogt dat de wetenschap niets kan zeggen over hoe we moeten handelen, en dat ‘bestuurders, politici en burgers’ positie moeten kiezen.

Een app zonder plan

Hij schrijft: “We zijn al een jaar lang ingewikkelde morele afwegingen aan het maken, maar ze gaan schuil achter (…) zogenaamd neutrale adviezen van experts”. Laat het woord ‘zogenaamd’ maar weg. Neutraler dan een paragraaf met aanbevelingen zonder aanbevelingen kan niet. En vanwaar komt het vertrouwen dat politici wel weten wat er moet gebeuren? Presenteer De Jonge een onderzoek met enkel CoronaMelder-feiten, en hij formuleert niet ineens effectief beleid. Verstand van apps en hoe daar impact mee te maken heeft hij niet. Natuurlijk krijgen we dan wat we nu hebben: een app die zonder plan het land in geslingerd is.

Deze impasse – wetenschappers die niet willen en crisismanagers die niet kunnen – verklaart deels het gebrek aan strategie, maar is er geen excuus voor. De app is niet gemaakt om er niets mee te doen.

Was er dan toch een plan, gebaseerd op de illusie dat technologie alleen een sociaal probleem kan oplossen? Dit idee werd vorige week in deze krant gepresenteerd (Opinie, 1 april). Een effectieve strategie richt zich niet op technologie, maar op gedrag om het effect van de app te vergroten.

Waar blijft de communicatie?

Een voorbeeld. Onderzoek van de Erasmus Universiteit wijst uit dat de app wel degelijk – anders niet ontdekte – besmettingen helpt identificeren. Meer app-gebruikers leidt daarom tot meer gevonden besmettingen. Tegelijk is het gebruik van de app met maar 5 procent – van 27,2 procent naar 32 procent – gestegen tussen eind oktober en eind januari. Waar blijft dan toch de communicatie om mensen aan de app te krijgen? Die installeert zich – gelukkig – niet vanzelf.

Ook volgt nog geen 50 procent van de gebruikers na een melding de bijbehorende adviezen op. We kunnen verdere verspreiding stoppen door dit percentage omhoog te krijgen. Hoe dat te doen is een perfecte vraag voor de in het OMT afwezige sociologen.

Maar het antwoord zullen we niet krijgen. Ruttes lage dunk van sociologen is al langer bekend, en hij blijkt niet de enige te zijn. In het AD reageerde Van Dissel op de kritiek dat sociologen niet in het OMT zitten. Van Dissel vindt dat ‘juist goed’. Hij denigreert hen daarna door te zeggen dat medische adviezen meer opvallen omdat ze ‘tabellen en grafieken’ bevatten. Als niet begrepen wordt dat ons gedrag de belangrijkste factor is in het verspreiden van het virus, dan heeft CoronaMelder sowieso geen nut. Dan wordt de app levend begraven, onder een berg tabellen en grafieken.

Dit is de eerste column van digitaal strateeg Ilyaz Nasrullah. Vanaf heden schrijft hij om de week over digitalisering. Trouw interviewde Nasrullah over zijn belangstelling voor technologie, hier te lezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden