Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De burger betaalt de klimaatrekening sowieso

Opinie

Joop de Zwart

Eric Wiebes bij de presentatie van het ontwerp-klimaatakkoord om Nederland duurzamer te maken. © ANP
opinie

Heel sympathiek, de gedachte om de kosten voor het tegengaan van de opwarming van de aarde eerlijk te verdelen. Maar of het lukt, betwijfelt Joop de Zwart, bedrijfskundige en filosoof.

Het klimaatakkoord is koud van de schrijftafel of de onenigheid erover barst alweer los. Dat past goed in dit tijdperk van polemiek en gele hesjes, maar of het ons werkelijk verder gaat brengen is voor mij een vraag. Typerend vind ik de vraag die ons het meeste lijkt bezig te houden: ‘wie gaat dat betalen?’ Het zal toch niet zo zijn dat de burger, de arme burger, deze rekening krijgt gepresenteerd en dat de schaamteloze industrie er zomaar mee wegkomt?

Lees verder na de advertentie
Voor gele hesjes rest het protest. Voor burgers rest de gang naar de stembus

Maar is de tegenstelling tussen burger en industrie wel een terechte? Mij lijkt het een schijnonderscheid. Als ik me voorstel wat alternatieven zijn in de verdeelsleutels dan kom ik uit bij steviger heffingen aan het adres van industrie of hardere regelgeving inzake maatregelen tegen vervuiling. Heel goed, maar wie betaalt die maatregelen? Komt elke heffing uiteindelijk niet gewoon in de prijs van de producten? Hebben multinationals niet alle mogelijkheden om zich daar te vestigen waar het klimaat - het vestigingsklimaat wel te verstaan - het beste is? 

Het decennialang pamperen van multinationals door overheden, met aan kop de Nederlandse, heeft geleid tot een nogal verziekt internationaal speelveld waarin multinationals vrij spel lijken te hebben. Er is veel meer nodig dan klimaatakkoorden om dat te doorbreken.

Kosten afgewenteld

Hoe het ook zij, in het momenteel gangbare speelveld zal de rekening van het klimaatakkoord betaald gaan worden door burger of consument. Als je een onderscheid wilt maken tussen burger, consument aan de ene kant en een machtig kwaad aan de andere, verschuif dan het perspectief naar diegenen die de industrie aansturen: aandeelhouders. Zolang de rendementseisen zijn wat ze zijn en aandeelhouders (waaronder overigens ‘onze’ pensioenfondsen, dus ook dit is niet zo eenvoudig als het lijkt) niet genoegen nemen met minder, zullen alle kosten worden afgewenteld op de vraagzijde van de markt. De vraagzijde, die kant van de markt waar burgers, gele hesjes en consumenten zich bevinden.

Voor gele hesjes rest het protest. Voor burgers rest de gang naar de stembus en voor consumenten rest een bewust negeren van die producten en diensten die bijdragen aan de grote rendementen van de aandeelhouders van de multinationals. Maar ook dan geldt: dat gaat die bewust consumerende burger best wat kosten. De gedachte aan een eerlijke verdeling is heel sympathiek, maar of het ook daadwerkelijk gaat lukken?

Lees ook:

De burger betaalt de klimaatrekening, de industrie niet

Milieuclubs en de FNV hebben het Klimaatakkoord alvast doorgerekend. Conclusie: burgers en het mkb betalen.

Deel dit artikel

Voor gele hesjes rest het protest. Voor burgers rest de gang naar de stembus