Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Britten zijn Europeanen, maar ook weer niet

Opinie

Naema Tahir

Naema Tahir © Maartje Geels
Column

De Brexit doet meer met me dan ik had verwacht. De lezer weet inmiddels dat ik in Groot-Brittannië geboren ben. 

Ik heb er tot mijn tiende gewoond. Daarna migreerde ons gezin – inmiddels Brits – naar Nederland. We kwamen hier dus als EU-onderdanen en we ontleenden aan die status ons verblijfsrecht hier te lande. Totdat ik me naturaliseerde tot Nederlandse, zo’n twintig jaar terug.

Lees verder na de advertentie

De meeste leden van ons gezin zijn echter altijd Brits gebleven. De brexit grijpt bij hen dieper in dan bij mij. Zij zitten met vragen: straks zijn we als Brit geen EU-onderdanen meer, moeten we dan weer een verblijfsvergunning aanvragen? Hoe zit het met ons werk? Bestaat er een kans dat wij als niet-EU onderdanen minder rechtszekerheid zullen hebben op de werkvloer? Die vraag klemt vooral voor de zzp’ers met korte contracten onder ons. Bouwen we wel door aan de AOW, als niet-EU onderdanen? Het is boeiend voer voor een jurist als ik. Ik zal te zijner tijd de zaken eens goed moeten uitzoeken, zo tegen maart volgend jaar, als de brexit daadwerkelijk intreedt. Als…

Wezenlijke vragen

Maar eigenlijk zijn dit allemaal slechts praktische vragen. Belangrijk voor ons alledaagse leven, maar de wezenlijke vragen gaan veel dieper. Waarom gaan de Britten uit de EU? Voelen ze zich soms niet Europeaan? Zijn ze dan zo anders dan het continentale Europa?

Mag ik daar, als Britse (met of zonder paspoort), iets over zeggen? Om te beginnen is het een misverstand te denken dat je Europa verlaat als je de EU verlaat. De Britten verlaten de EU, maar zijn en blijven Europeanen. Europa is één ding, de EU iets anders. Ook als de EU uit elkaar valt, blijft Europa bestaan, blijft de Europese cultuur bestaan. En zal er ook wel weer een andere vorm van samenwerking ontstaan.

De Britten zijn Europeanen, zei ik net, maar ze zijn het in bepaalde opzichten ook weer niet. Als ze naar het continent gaan, zeggen ze ‘Ik ga naar Europa’. Dat spreekt boekdelen.

Het oude Engeland

Ik was afgelopen september weer eens een paar dagen in Engeland. Ik had er naar uitgekeken. Het land is me dierbaar, het is mijn geboorteland en het land van mijn vroege kinderjaren, met zoveel herinneringen. Dat oude Engeland wilde ik terugzien. En ik zag het. Overal schoolkinderen in schooluniform, net als het mijne in de jaren zeventig. Schooluniformen hebben voor mij een diepere betekenis. Ze staan voor goede scholen, met onderlinge competitie, maar ook gemeenschapszin, strenge beleefdheidsnormen, maar ook veel humor. Best anders dan op het continent.

Vele Britten willen dat je de brexit een beetje begrijpt

Verder voelde je overal de aanwezigheid van het Britse Gemenebest, bijvoorbeeld in de posters van Indiase festivals. Heel ­anders dan op het continent. En ik kon overal allerlei traditionele producten kopen die alleen Engelsen lekker vinden, zoals witte bonen in tomatensaus en pasties. Dan het linksrijdend verkeer. Ach, erg Engels. Heel anders dan op het continent. Het oude Engeland is overal en het is tamelijk anders dan de andere landen van Europa.

Voeg daarbij dat de Britten, anders dan vele Europeanen van het continent, een duizendjarige geschiedenis hebben waarop ze trots zijn. Vele Britten willen dat je de brexit een beetje begrijpt. Dat probeer ik, ook al is het een verdrietige gang van zaken.

Naema Tahir is jurist en schrijver. Voor Trouw schrijft ze om de week een column.

Deel dit artikel

Vele Britten willen dat je de brexit een beetje begrijpt