OmbudsmanEdwin Kreulen

De brief over de uitspraak van Sifan Hassan, had die geplaatst moeten worden?

null Beeld

De lezer met kritiek op de uitspraak van het Nederlands door kampioene Hassan wordt uitgescholden op sociale media. Had de redactie deze brief moeten plaatsen?

De kwestie

De ‘koningin van de Spelen’ laat zien waartoe vrouwen in staat zijn, stelt de redactie op 9 augustus, daags nadat Sifan Hassan haar tweede gouden medaille op de Olympische Spelen haalt.

Anders is de toon van een korte lezersbrief op de opiniepagina. Die is ingezonden onder de kop ‘Ondertiteling?’ maar krijgt in de krant een andere kop. De lezer spreekt zijn bewondering uit voor ‘onze’ Sifan Hassan maar wijst erop dat ze al acht jaar Nederlandse is en nu energie moet gaan stoppen in de uitspraak van de Nederlandse taal. Zijn oorspronkelijke titel verwijst naar televisie-interviews die Hassan gaf kort na haar gouden races, waarbij haar antwoorden ondertiteld werden. ‘Spreken is zilver’, noteert de lezer, ‘ook een mooie kleur toch?’

De standpunten

De dag daarop plaatst de opinieredactie twee reacties. Zwijgen is goud en deze lezer had moeten kiezen voor goud, schrijft een collega-lezer. In de tweede brief vraagt een lezer zich af of deze brief ook de krant gehaald had als de atlete in kwestie een dialect had gesproken dat voor andere Nederlanders slecht te verstaan was.

Dat laatste argument is ook te lezen in een aantal reacties op Twitter waar een foto van het briefje verschijnt, maar die worden daar overschaduwd door scheldpartijen op de lezer. Een enkele twitteraar noemt de vraag naar de uitspraak van Hassan terecht.

Bij de dagelijkse evaluatie op de redactie protesteren twee redacteuren tegen plaatsing van de brief. Die stelt het Nederlanderschap van Hassan ter discussie, ondanks haar naturalisatie en alle prestaties, zegt een van hen desgevraagd. Dat blijkt volgens haar ook uit het feit dat de lezer ‘onze’ Hassan tussen citaattekens zette. Vooral vraagt ze zich af waarom de redactie de brief plaatst: het debat over integratie is hiermee niet geholpen.

Haar collega, die integratie in haar portefeuille heeft, concludeert ook dat de lezer het Nederlanderschap van Hassan in twijfel trekt. Dat zou bij iemand met een dialect niet gebeuren, daarom spreekt ze van discriminatie.

In het handboek van de redactie staat dat de opinieredactie stukken en brieven plaatst ‘met een duidelijke opinie en een deugdelijke argumentatie, die iets toevoegen aan bestaande inzichten’. De opinieredacteur die de brief uitkoos, vond de toon scherp maar wilde weergeven hoe lezers die dag reageerden. “Dit was de vriendelijkste reactie.”

Achteraf twijfelt ze over plaatsing. De chef van de opinieredactie vindt de brief ook scherp, maar plaatsing verdedigbaar. “We plaatsen niet alleen maar zeer inhoudelijke reacties, soms ook een korte brief waaruit blijkt hoe onze lezers denken. En men mag kritiek hebben als iemand moeilijk is te verstaan. We hebben bovendien de dag erna twee kritische reacties geplaatst.” De opinieredacteuren zijn verrast over de scheldpartijen op sociale media.

Bij het bekijken van de bewuste televisie-interviews valt op dat Hassan, nog buiten adem, moeite heeft met formuleren maar wel lijkt te voldoen aan de taaleis die tot voor kort gold voor vluchtelingen: je in alledaagse situaties redelijk kunnen redden. Geïnterviewden die dialect spreken, worden op televisie soms ondertiteld.

Oordeel

Men kan de lezersmening onterecht en verkeerd getimed vinden en er argumenten in zien die ook worden gebruikt in het huidige debat over discriminatie: ontkenning van het Nederlanderschap van Hassan. Maar dat laatste is wel een interpretatie, want dat schrijft de lezer helemaal niet. Een redactie die persvrijheid hoog in het vaandel heeft, mag ook ruimte maken voor meningen waarmee men het hartgrondig oneens is. Juist op deze plek mag een discussie beginnen.

Toch is de brief gericht op de uitspraak van Hassan, een deels uiterlijk kenmerk en dus op haar persoon. Het is inderdaad de vraag wat de inhoudelijke argumenten zijn. Als de opinieredactie de lat uit het handboek inhoudelijk wat lager wil leggen, zou men samen met de hoofdredactie moeten nadenken voor welke brieven dat geldt.

En ook al is de dynamiek op sociale media onvoorspelbaar, de redactie moet zich nader afvragen of ze lezers die met goede intenties een hartenkreet verzenden toch niet in bescherming moet nemen. Anonimiseren van alle lezersreacties zou de opiniepagina een bevreemdend tintje geven. Kijk noodgedwongen beter uit met brieven die als een boomerang kunnen terugkeren bij de lezer.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden