null Beeld

ColumnEsther van Fenema

De brave burger wordt als lam Gods geslacht voor de zonden van de Grote Jongens

Redactie Trouw

Het merendeel van de deelnemers aan de Klimaatconferentie is met een privéjet naar Schotland gevlogen. Bijzonder, aangezien ‘minder vliegen’ een van de belangrijkste uitgangspunten op de COP26-klimaattop in Glasgow is. Wonderkind Greta Thunberg fulmineerde dat de klimaattop een mislukking is en dat ze klaar is met het ge-blabla van falende wereldleiders. Ook ‘klimaatbeschermer’ Von der Leyen, niet vies van hypocrisie, pakt volgens de Telegraaf regelmatig een privéjet voor vluchten van 50 kilometer. Verbazingwekkend dit soort berichten? Helaas niet, wel erg vermoeiend!

Ik krijg steeds vaker een zwaar gevoel in mijn benen van al die grote thema’s waar we als burger iets mee ‘moeten’, terwijl we tegelijkertijd zo machteloos zijn: klimaat, wereldvrede, gezondheid en armoede. Dat chronisch sluimerende schuldgevoel dat we elke dag opnieuw falen omdat je altijd meer had kunnen doen. Meer vliegschaamte, zonnepanelen, wortels en warmtepompen. Minder gas, kinderen, reizen en biefstuk.

Neil Armstrong, maar dan omgekeerd: een grote stap voor het individu, een minimale stap voor de mensheid. ‘Maar alle kleine beetje helpen’, is vaak het tegengeluid voor dit cynisme. Helaas worden die goedbedoelde kleine stapjes op macroniveau tenietgedaan door heel andere wetmatigheden.

Het zijn namelijk de Grote Jongens die het tempo van de verandering bepalen. Meestal op basis van eigenbelang, arrogantie of als er te veel ophef is.

Een postmodern toneelstuk met een schuimbekkende Greta

De documentaire Who Killed the Electric Car? uit 2006 laat zien dat er in 1996 al elektrische auto’s waren in de Verenigde Staten en dat tien jaar later deze auto’s notabene weer vernietigd werden door producent General Motors. De oliemaatschappijen waren bang voor inkomstenderving en autobedrijven vreesden voor hoge ontwikkelkosten op de korte termijn en inkomstenverlies op de lange termijn, doordat elektrische voertuigen minder onderhoud vergen. Ook de Grote Jongens bij Shell gaan niet unaniem voor de klimaatdoelen: eind vorig jaar stapten meerdere leidinggevenden bij Shell op vanwege onenigheid over hoe snel het olie- en gasconcern moet overschakelen op groenere brandstoffen. Je zou zeggen hoe sneller hoe beter.

Een postmodern toneelstuk met een schuimbekkende Greta en een soepel polderende Ed Nijpels dansend op zijn Klimaattafels. De brave burger die als lam Gods wordt geslacht voor de zonden van de Grote Jongens en zijn energierekening niet meer kan betalen. Zo gaat het ene grote thema naadloos over in het andere: armoede.

Een belangrijk thema bij de formatie waar meer dan een half miljoen Nederlandse huishoudens toenemend mee worstelt. ‘Het moet niet uitmaken waar je wieg heeft gestaan’ riep D66-leider Sigrid Kaag gratuite tijdens de verkiezingen. Wie voor een dubbeltje is geboren, wordt geen kwartje meer, sombert het CDA in een recent visiestuk. Alleen Rutte is eerlijk als hij betoogt dat ongelijkheid onderdeel is van de samenleving en niet iets om je voor te schamen. Hij is tenminste een echte Grote Jongen.

Esther van Fenema vervangt Stevo Akkerman, de columnist die de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden