OpinieStikstofcrisis

De boer zal ingrijpend moeten veranderen: politiek en wetenschap moeten daarbij helpen

Lezer Jelle Landstra is het oneens met een eerder pleidooi om de landbouw zelf te laten aangeven hoe de stikstofproblemen opgelost moeten worden. Dat kunnen de boeren niet alleen.

De bijdrage van hoogleraar Jan Willem Erisman (Opinie, 28 augustus) over de stikstofcrisis klinkt heel ­redelijk. Voor de landbouwsector zijn duidelijke kaders te stellen voor zaken als biodiversiteit, klimaat en dierenwelzijn. Met een tijdspad erbij kan de sector volgens Erisman zelf bepalen hoe dit ingevuld moet worden.

Als boer zou ik mij echter flink genomen voelen. Erisman weet, of hoort te weten, wat die kaders zullen inhouden. We moeten toe naar kringlooplandbouw. In de publicatie ‘De Nederlandse landbouwexport 2018 in breder perspectief’ in opdracht van het ministerie van LNV wordt uitgelegd wat dat betekent.

Uitgaande van een mondiale kringloop zouden de gevolgen voor de landbouwsector gering zijn. De Nederlandse veestapel hoeft dan niet te krimpen. Dit scenario is niet realistisch. De uitstoot van broeikasgassen en ammoniak vermindert niet. Bovendien zouden in het scenario van een mondiale kringloop de mineralen uit (dierlijke en menselijke) mest terug moeten naar de herkomstlanden van de diervoedergrondstoffen, waaronder landen in Latijns-Amerika.

Een politiek explosief toekomstbeeld

Bij het sluiten van de kringloop op Europese schaal zal het aanbod van eiwithoudende gewassen fors dalen. De publicatie voorspelt in dit scenario een daling van de veestapel met een kwart. Dat zal uiteraard leiden tot minder uitstoot van broeikasgassen en ammoniak.

Bij sluiting van de voer-mestkringloop in Nederland voorspelt de publicatie dat het aantal dieren in de rund- en pluimveesector zal halveren en in de varkenshouderij waarschijnlijk nog meer. Er zijn dan geen problemen meer met concentraties van mest en mineralen.

Het gaat hoe dan ook om een nogal ­ingrijpend toekomstbeeld dat bovendien politiek explosief is, gezien de recente boerenprotesten en de politieke reactie daarop. Dat de landbouwsector voor ingrijpende aanpassingen staat, is duidelijk.

Het gaat erom dat overheid, sector en wetenschap een duidelijk en ook wenkend perspectief ontwikkelen, met een instrumentarium voor een soepele begeleiding tijdens het overgangstraject. Dat is uiteraard niet eenvoudig, maar onontkoombaar. Vanuit de wetenschap verwacht ik daartoe een inhoudelijker invulling dan die van Erisman.

Lees ook:

Laat de boeren zelf bepalen hoe ze hun uitstoot verminderen

Leg boeren niet op wat ze moeten doen en in welk toekomstbeeld ze moeten passen. Geef ze vrijheid, binnen heldere kaders, bepleit hoogleraar milieu en duurzaamheid Jan Willem Erisman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden