CommentaarBrexit

De bizarre brexit-stap van Boris Johnson schept ongekend precedent

null Beeld
Beeld

Het is slechts een ‘kleine inbreuk’ op de eerder gemaakte internationale akkoorden, durfde de Britse minister voor Noord-Ierse zaken in het parlement te beweren. De inbreuk betreft de positie van Noord-Ierland, onderdeel van het Verenigd Koninkrijk maar liggend op hetzelfde eiland als Ierland. Niemand wil meer een harde grens tussen die twee, omdat er gerechtvaardigde vrees is dat er weer een burgeroorlog oplaait. En dus, zo hadden Londen en de Europese Unie afgesproken, zullen eventuele noodzakelijke controles van handelsgoederen na de brexit plaatsvinden op de zee tussen Noord-Ierland en het Britse ‘vasteland’.

Met die ‘kleine inbreuk’ in de vorm van een wetsvoorstel draait Londen dat nu toch weer terug, die zeecontroles komen er niet. Want ze hadden de gevolgen niet overzien, een bizar argument gezien de enorme aandacht die er vorig jaar voor deze kwestie was. Het is een inbreuk met in potentie enorme gevolgen. Want als bestaande afspraken al niet worden nagekomen, waarom zou je dan nieuwe afspraken maken? Wie zo willens en wetens de directe belangen van zijn gesprekspartners schaadt op zo’n gevoelig punt, is zonder meer te kwader trouw.

In eigen land zijn meerdere mensen verbijsterd over de stap van de regering van Boris Johnson. De belangrijkste juridische adviseur van de regering stapte op, verscheidene prominente partijgenoten van de premier uitten hun diepe ongenoegen. Londen is een bakermat van internationaal recht, het eenzijdig opzeggen van een onderdeel van een verdrag schept een ongekend precedent.

Hier zitten niet twee zelfverklaarde dealmakers

Als de strategie is om de EU maximaal onder druk te zetten om concessies te doen, dan schat Johnson bovendien de situatie volstrekt verkeerd in. De onderhandelaars van de EU kúnnen niet opeens radicaal van koers veranderen, vertegenwoordiger als ze zijn van 27 lidstaten die zelf uiteindelijk ook nog vetorecht hebben. Aan deze onderhandelingstafel over de brexit is geen sprake van twee zelfverklaarde dealmakers à la de Amerikaan Donald Trump en de Noord-Koreaan Kim Jong-un die samen wel eens even tot een radicale doorbraak zouden komen over nucleaire ontwapening. Bij hen liep het trouwens ook stuk, maar dat terzijde.

Taaie onderhandelingen zijn de enige route: niet sexy, niet aangenaam, want vol met complexe details en uitruil van belangen. Een proces van lange adem dat hoe dan ook in extreem korte tijd moet lukken, en dat je mét vertrouwen al moeizaam afrondt, laat staan zonder vertrouwen. Als Johnson echt denkt met zijn bravoure en bluf de onderhandelingen naar zijn hand te kunnen zetten, dan wordt het de komende maanden een drama. En de schade voor de Britse bevolking én voor de andere Europeanen zal pas duidelijk worden als het leed van de harde brexit al is geschied.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden