null Beeld

CommentaarBibliotheek

De bibliotheek is een basisvoorziening

Redactie Trouw

Ook een gemeente kan een euro maar een keer uitgeven. Die financiële afweging betekent voor menige bibliotheek het einde. Sinds 2015 mogen gemeenten zelf beslissen of ze de lokale bibliotheek de moeite waard vinden om in stand te houden. De tendens om die te sluiten zette al eerder in. Sinds 2012 is een kwart van de bibliotheekfilialen gesloten. Het is voor gemeenten geen wettelijke verplichting om een volwaardige bibliotheekvoorziening te hebben.

Bibliotheken worden in tijden van nepnieuws gezien als baken van betrouwbare informatie

De bibliotheek is allang niet meer beperkt tot uitleen van boeken en een zaal waar je in volstrekte stilte een boek of blad kan lezen. Het aanbod aan informatie, kennis via andere media is enorm toegenomen.

Bibliotheken hebben ook de functie gekregen van ontmoeting en debat. Ze worden in tijden van nepnieuws gezien als baken van betrouwbare informatie. Bezoekers zijn naar verhouding jong en hoogopgeleid. Het voorbeeld van de reportage over de opnieuw geopende bibliotheek in het Friese Hallum , dat dinsdag in Trouw stond, is representatief. Ouders nemen hun jonge kinderen mee. De leesontwikkeling van kinderen gaat zo snel dat lenen veel handiger en natuurlijk goedkoper is dan kopen. Veel bibliotheken lenen gratis uit aan kinderen en jongeren onder de achttien. Voor nieuwkomers is de bibliotheek een handige plaats om zich de taal eigen te maken en informatie te krijgen. Opvallend is het naar verhouding hoge aantal niet-westerse bezoekers van bibliotheken.

Sociale functie

Niet alleen het aantal bezoekers zou doorslaggevend moeten zijn voor een gemeente om te beslissen over het belang van een openbare leesvoorziening, maar zeker ook de sociale functie ervan.

Dat een bibliotheek in een behoefte voorziet, blijkt uit lokale initiatieven om de leesvoorziening –na het besluit van de gemeente om die te sluiten– dan maar in eigen beheer te nemen. In sommige dorpen, wijken en steden heeft de bibliotheek zo een doorstart gekregen, bijvoorbeeld in de vorm van een ‘dorpskamer’ of buurtcentrum. Dat leidt hier en daar tot bloei, tot een uitbreiding met alzheimercafé, schaakclub, ontmoeting, debatavonden. Zo krijgt de bibliotheek soms een grotere sociale functie dan eerder het geval was. Wel met vrijwilligers als drijvende en dragende kracht.

De huidige functie van een bibliotheek als bron van breed toegankelijke kennis, als ontmoetingsplek, is te belangrijk om over te laten aan lokale burgerinitiatieven en de welwillendheid van vrijwilligers.

Het advies van de Raad voor Cultuur aan de minister om gemeenten een wettelijke verplichting op te leggen voor een volwaardige bibliotheekvoorziening, verdient daarom alle steun.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden