Commentaar

De Belastingdienst probeerde burgers te verpletteren

Beeld ANP

De omvangrijke taak van de Belastingdienst is in meerdere opzichten complex. Niet ­alleen moet de dienst belastingen innen, ook moet zij toeslagen uitkeren. En enerzijds moet de dienst de enorme geldstroom van en naar miljoenen burgers en bedrijven op grote snelheid afhandelen, anderzijds moet zij fraude voorkomen en anders razendsnel ontdekken. Gaat er iets mis, dan is het huis te klein.

Uiteraard heeft de dienst bevoegdheden en middelen die horen bij die taak, ook al zijn die soms niet altijd adequaat gebleken. Dat er bij kolossale hakpartijen wel eens een spaander valt, is ook nog wel te billijken. Maar de wijze waarop de dienst – en met hem staatssecretaris Menno Snel en zijn voorgangers ­– is omgesprongen met het dossier van de stopgezette kindertoeslagen, is echt stuitend. Van honderden mensen werd aantoonbaar ten onrechte die toeslag stopgezet, en iedere ­poging dat teruggedraaid te krijgen werd getraineerd.

Het stopzetten zelf roept al vele vragen op. Toen in 2013 werd ontdekt dat Bulgaarse criminelen voor miljoenen euro’s aan toeslagen hadden kunnen innen door valse adressen en identiteiten op te geven, wilde de dienst – opgejaagd door publieke en politieke verontwaardiging – potentiële andere fraudes versneld opsporen. Daarbij, zo onthulden deze krant en RTL, werd ook gebruikgemaakt van de tweede nationaliteit van mensen – wat volgens deskundigen neerkomt op etnisch profileren. Ook werden verouderde fraude-signalen gebruikt om onderzoek en stopzetting te rechtvaardigen.

Tunnelvisie

Nog erger is dat ondanks rechterlijke uitspraken, conclusies van de Nationale Ombudsman, en een eerdere toezegging van de staatssecretaris, de dienst bleef weigeren de ouders een oplossing te bieden. De bewijslast bleef liggen bij de ouders, terwijl onduidelijk was hoe ze hun gelijk konden bewijzen en wel duidelijk was dat de dienst zich had vergist. Dat is geen tunnelvisie meer, zoals staatssecretaris Snel het dinsdag in de Kamer omschreef, dat is het verpletteren van burgers met het uithoudingsvermogen en de middelen van een van de machtigste overheidsdiensten die Nederland kent.

Er zijn staatssecretarissen om minder afgetreden. Het pleit voor Snel dat hij volmondig excuses heeft aangeboden, eindelijk stopt met alle rechtszaken en incassoprocedures tegen ouders en een commissie laat onderzoeken of er sprake was van etnisch profileren. Maar na zoveel onterechte inzet van machtsmiddelen is een ­serieuze schadevergoeding voor de gedupeerden meer dan op zijn plaats. Als Snel daar niet zelf mee komt, moet de Kamer hem dwingen. En van hem eisen dat hij de onderste steen boven haalt over de redenen dat dit stuitende dossier zo lang heeft kunnen doorzieken.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Lees ook:

De belastingdienst krijgt 800 miljoen euro aan onterecht uitbetaalde toeslagen niet meer terug

De Belastingdienst heeft de afgelopen twaalf jaar 24 miljard euro aan toeslagen ten onrechte uitbetaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden