OpinieCommentaar

De banken missen moreel besef

null Beeld

Business boven compliance, bankjargon voor: geld verdienen boven het voldoen aan wetgeving om witwassen en fraude te voorkomen. Inmiddels kunnen alle grootbanken erover meepraten. Deze week schikte staatsbank ABN Amro voor een bedrag van 480 miljoen euro met het Openbaar Ministerie (OM), eerder trof ING een schikking voor een nog veel hoger bedrag. ABN Amro had tussen 2014 en 2020 zijn witwas- en antifraudebeleid niet op orde.

De voorbeelden die het OM in het feitenrelaas aanhaalt spreken voor zich. Waarom ging er bij de bank geen belletje rinkelen toen een klant voor 49 van zijn vennootschappen 192 bankrekeningen opende? Of neem de persoon van wie al sinds 1995 bekend was dat hij betrokken was bij fraude: in 2014 kon hij een nieuwe rekening openen zonder notering van zijn eerdere misstap.

De voorbeelden die het OM nu naar buiten brengt, verbazen niet. Tot twee jaar geleden kon de omstreden Israëlische diamanthandelaar Daniel Steinmetz blijven bankieren bij ABN Amro, terwijl hij in 2016 al opdook in de Panama Papers.

Veel werk aan de winkel voor de grootbanken

Dat het Openbaar Ministerie dit soort praktijken hard veroordeelt, valt te prijzen. Ook is het goed dat Justitie dit keer wél direct onderzoekt of de hoofdverantwoordelijken – vermoedelijk leden van de raad van bestuur Gerrit Zalm, Chris Vogelzang en Joop Wijn – strafbare feiten hebben gepleegd. Deden ze genoeg met de signalen die ze kregen? Voor de grootbanken is er veel werk aan de winkel. Al is het maar omdat jaarlijks zo’n 13 miljard euro witgewassen wordt in Nederland.

Niet alleen de banken hebben boter op het hoofd. Ook de overheid moet volgens experts meer investeren in de expertise om iets te doen met alle meldingen die de banken zijn gaan aanleveren. Daarnaast is zij als grootaandeelhouder van ABN Amro samen met toezichthouder DNB kennelijk niet in staat gebleken de banken al in een veel eerder stadium te wijzen op hun verantwoordelijkheid. Sterker nog: de Europese Unie werkt het systeem van crimineel geld dat rondgaat alleen maar in de hand door toe te staan dat lidstaten paspoorten verkopen aan miljardairs. Met zo’n Europees paspoort in de hand kunnen niet-EU-inwoners bij iedere bank aankloppen en het geld dat zij meebrengen is niet altijd eerlijk verdiend.

Maar het begint bij de banken zelf. Zij zijn niet in staat gebleken vrijwillig een goede invulling te geven aan de poortwachtersfunctie die zij hebben, want: business boven compliance. Het toont een hardnekkig gebrek aan moreel besef dat helaas nu hard moet worden afgedwongen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden