Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De baas is niet langer de baas

Opinie

Henk Steenhuis

"De macht ligt steeds minder bij de top van een bedrijf, maar ergens anders in het bedrijf of in de markt." © thinkstock

Bij het meest prestigieuze belastingadviesbureau van Nederland, KPMG Meijburg, is een knetterend arbeidsconflict ontstaan. Is dit een ouderwetse machtsstrijd of is er meer aan de hand?

'De baas heeft niet altijd gelijk, maar hij is wel altijd de baas.' Toen ik als student kelner was in het Roothaanhuis, een zaalverhuurbedrijf aan de Amsterdamse Rozengracht, keek ik iedere werkavond naar dit bordje. Het hing schuin rechts van het koffiezetapparaat. De baas zat een paar meter verderop, aan de bar, boven zijn geldlade. Dit bordje was tekenend voor de oude gezagsverhoudingen, al geeft het die verhoudingen met een knipoog weer.

Van die knipoog is twintig jaar later, nog geen tien kilometer verderop, niets te merken: in het met marmer beklede KPMG Meijburg-hoofdkantoor aan de Amstelveense Laan van Langerhuize ziekt een conflict dat laat zien dat we in een ander tijdsgewricht terecht zijn gekomen.

Lees verder na de advertentie

Arbeidsconflict

Wat is geval? Bij het meest prestigieuze belastingadviesbureau van Nederland, KPMG Meijburg, dat tal van multinationals en Quote 500-miljonairs adviseert hoe ze zo min mogelijk belasting kunnen betalen, is een knetterend arbeidsconflict ontstaan.  Karim Aachboun, een jonge, getalenteerde fiscalist, haalt klant na klant binnen. Op een dag wordt Aachboun daarvoor uitvoerig geprezen door Ad Aerts, een van de partners van het bedrijf. Meijburg-bestuurslid Wiebe Knossen, wat minder gecharmeerd van Aachboun, stelt de publieke lofzang niet op prijs. Na afloop stormt hij het kantoor binnen waar Aachboun en Aerts in gesprek zijn. 'Karim opkrassen! Karim, opkrassen!' bijt hij de Marokkaans Nederlandse fiscalist toe. En tegen Aerts schreeuwt hij: 'Ik ben hier de baas!'

Deze baas bleek minder baas dan hij hoopte: hij is inmiddels vertrokken bij Meijburg, net als Aachboun en Aerts. Wat rest zijn rechtszaken over hoge afkoopsommen. En een prachtig artikel afgelopen weekeinde in NRC Handelsblad dat de rel bij KPMG reconstrueerde en stof kan bieden voor minstens een toneelstuk en een roman.

Maatschappij verandert

Is dit een ouderwetse machtsstrijd of is er meer aan de hand?

Organisatieadviseur Liesbeth Dillen meent dat de oude alfaleider autocratisch is en competitief, hij krijgt commercieel veel voor elkaar. In de oude economie, die zich vooral richtte op het maken van winst was deze leider praktisch onschendbaar. Hij zorgde voor gelijkgestemde medewerkers, bleek een medewerker te veel te verschillen dan diende hij te vertrekken - zie KPMG. Maar de maatschappij verandert, meent Dillen. Medewerkers accepteren deze manier van leidinggeven steeds minder. Zij willen zelf inbreng hebben in de taken die zij moeten uitvoeren, en achter de doelen van de onderneming staan. Zo niet dan ontstaat er stress en een zingevingsprobleem. Nadat de baas op de Amstelveense weg uit zijn slof geschoten was, raakt Aachboun 'totaal in verwarring,' zoals NRC Handelsblad schrijft. 'Hij meldt zich ziek en stelt een posttraumatische stressstoornis te hebben overgehouden aan de woedende Knossen'.

Reputatie

Zou een dergelijk akkefietje vroeger afgedaan zijn met een mooie vertrekregeling, nu komt de zaak naar buiten. Dillen: "In een netwerkmaatschappij als de onze kan jouw reputatie virtueel door derden gemaakt en gebroken worden. Wikileaks, Panama Papers, bank-, voedsel- en farmaschadalen laten enerzijds zien hoe groot de drang naar transparantie en vertrouwen is, en tonen anderzijds hoe groot de publieke macht is, wanneer dit vertrouwen geschonden wordt. Iedereen weet: het lek zit vaak intern. De macht ligt steeds minder bij de top van een bedrijf, maar ergens anders in het bedrijf of in de markt." Of in de journalistiek.          

Uit zingevingsoogpunt is daar bij KPMG van alles fout gegaan, maar het escaleerde dankzij een veranderende samenleving waarin de baas niet altijd gelijk heeft, maar ook niet langer altijd de baas is.

Deel dit artikel