CommentaarMarengo-proces

De anonieme advocaten in het Marengo-proces zijn een reden tot zorg

De advocaten van kroongetuige Nabil B. in het megaproces Marengo zullen hem tijdens de inleidende zittingen anoniem en afgeschermd verdedigen, zo besloot de rechtbank Amsterdam deze week. Raakt dit aan de openbaarheid van de rechtspraak en daarmee aan een van de fundamenten van een democratische rechtsstaat? Er is reden tot zorg.

Nabil. B is kroongetuige in de zaak tegen zeventien verdachten. Hoofdverdachte is de onlangs in Dubai gearresteerde Ridouan T., die wordt verdacht van meerdere moorden, pogingen daartoe en het leiden van een criminele organisatie.

De bestrijding van dergelijke zware georganiseerde misdaad vergt offers. De moord op de vorige advocaat van de kroongetuige, Derk Wiersum, schokte de rechtsorde. Rechters, officieren van justitie en advocaten moeten voortaan met zwaardere beveiliging door het leven. Nu wordt er opnieuw een concessie gedaan aan de transparantie van het proces. De advocaten van Nabil B. zullen alleen via een videoverbinding de zaak volgen. De vorige zitting in het Marengo-proces, vlak na de moord op Wiersum, werd al zonder pers en publiek gehouden.

Openbaarheid van rechtszaken dient de rechtszekerheid. Het maakt het werk van rechters controleerbaar. Zichtbare rechtspraak verstevigt bij burgers het gevoel van rechtvaardigheid, dat iedereen gelijk is voor de wet.

Het is te hopen dat het bij een uitzondering blijft

Het feit dat rechters, officieren en advocaten daarbij letterlijk een ‘gezicht’ hebben, draagt bij aan de idee dat er recht wordt gedaan voor én door de samenleving. De rechter kan alleen bij uitzondering besluiten dat de deuren van de rechtszaal dicht moeten blijven. Bijvoorbeeld om minderjarige verdachten te beschermen of om de privacy en veiligheid van betrokkenen te garanderen.

Dat laatste is hier dus met anonieme advocaten voor het eerst aan de hand. Het is een offer om een andere pijler van de rechtspraak te waarborgen: het recht op rechtsbijstand. Dat recht heeft ook de kroongetuige, die in ruil voor zijn belastende verklaringen strafvermindering krijgt voor zijn eigen misdaden. De nasleep van de moord op Wiersum en de moeizame zoektocht naar nieuwe advocaten liet al zien dat de dreiging van de zware misdaad dit recht op bijstand in gevaar kan brengen.

Het is zeer te hopen dat het hier bij een grote uitzondering blijft, en dat Nederland anonieme rechters of officieren van justitie bespaard blijft. Tegelijkertijd is anonimiteit ook een offer dat noodzakelijk kan zijn voor de veiligheid van hen die recht mogelijk maken. Misdaad hoort met open vizier te worden bestreden, maar niet tegen elke prijs.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden