Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Anne Faber-petitie is een begrijpelijke schreeuw om wetgeving

Opinie

R.P. de Boer

Een vrouw tekent het condoleanceregister voor Anne Faber op het Stadskantoor van Utrecht. De 25-jarige Utrechtse werd na een lange zoektocht dood gevonden in Zeewolde. © ANP
Opinie

De Anne Faber-petitie is geen volksgericht, maar een begrijpelijke oproep tot onderzoek naar verbeteringen binnen ons rechtssysteem, betoogt advocaat R.P de Boer.

Het artikel van Peter van ’t Klooster ‘Waarom ik de Anne Faber-petitie niet teken’ vraagt om een reactie.

Lees verder na de advertentie

Anders dan de schrijver lijkt te beklemtonen, gaat de kern van de petitie niet over een boos volk, het aanwijzen van schuldigen of het ondernemen van drastische acties.

Het gaat niet over ‘de ontmanteling van onze algemeen vreedzame en goed georganiseerde samenleving’ of om het benadrukken van een vermeende tegenstelling tussen ‘het volk’ en ‘de verantwoordelijken voor de ellende van het volk’.

Had in dit geval het academisch geschoolde verstand van de rechter niet moeten prevaleren?

Ja, de petitie is wellicht in eerste instantie ingegeven door boosheid over de dood van Anne Faber. Maar deze verschrikkelijke gebeurtenis kwalificeren als ‘een onrechtvaardigheid en dramatische gebeurtenis, die nu eenmaal onderdeel is van het leven’, geeft blijk van een simplistische beoordeling van de feiten en een oppervlakkige beoordeling van de petitie.

Drie voorwaarden voor opleggen tbs

Het lot dat Anne trof, had geen onderdeel van haar leven behoren te zijn. Niet indien ons rechtssysteem goed had gefunctioneerd. Indien je de petitie in haar kern probeert te begrijpen en genuanceerd leest, dan vraagt zij om een onderzoek naar hoe dit mogelijk is in ons rechtssysteem. En onderzoeken worden vaak geïnitieerd door afschuwelijke gebeurtenissen, onder omstandigheden of in zaken die afwijken van de normale dingen des levens.

Een rechter kan een verdachte tbs opleggen (1) indien er sprake is van een psychiatrische stoornis, die (mede) heeft geleid tot het plegen van het delict, (2) er kans is op recidive (herhaling) en (3) op het gepleegde delict minimaal 4 jaar gevangenisstraf staat.

Je kunt de bewijslast ook omdraaien. Tenzij de verdachte anders aantoont, gaat de rechter uit van een psychiatrische stoornis en recidivegevaar

De hoofdverdachte in de zaak van Anne, Michael P., had een strafblad vol geweldsmisdrijven, waaronder de brute verkrachting van twee minderjarige meisjes. Over deze laatste twee misdrijven schijnt hij verklaard te hebben dat hij hier trots op was en dat een droom was uitgekomen. Dan denk ik dat je als rechter alle aanknopingspunt hebt om tot het oordeel te komen dat hier sprake is van een verdachte die lijdt aan een psychische stoornis, waarbij er bovendien reëel gevaar op recidive is. En dan had Michael P. dus tbs opgelegd kunnen worden, naast een gevangenisstraf.

Rechters zijn voorzichtig

Rechters zijn echter zeer voorzichtig. Zodra er geen psychiatrisch rapport is over de geestestoestand van de verdachte, is een rechter niet snel bereid tbs op te leggen. Maar het kan wel. En had in dit geval het gezonde, academisch geschoolde verstand van de rechter niet moeten prevaleren boven de veiligheid (het ingedekt zijn van zijn oordeel) door middel van een psychiatrisch rapport? 

In tal van bepalingen in de Nederlandse wet mag de rechter, indien een (proces)partij nalatig is of niet meewerkt aan hetgeen redelijkerwijs van hem verwacht mag worden, daaraan de consequenties verbinden die de rechter gerade acht. Waarom dan niet in dit geval, ten aanzien van een verdachte die geen medewerking verleent aan een psychiatrisch onderzoek om zo onder tbs uit te komen?

Een andere optie zou zijn om in dit soort gevallen, bij dergelijke uitspraken van een verdachte van geweldsmisdrijven, de bewijslast om te draaien. De rechter gaat dan op basis van eigen bevindingen uit van een psychiatrische stoornis en recidivegevaar, tenzij de verdachte aantoont dat aan beide cumulatieve vereisten in zijn geval niet is voldaan. Zou het rechtssysteem hiervoor kiezen, dan werken de verdachten die het risico lopen tbs opgelegd te krijgen, vanzelf en naar eigen keuze mee aan een psychiatrische evaluatie.

Laten wij de petitie lezen als wens om een onderzoek en evaluatie van ons strafrechtssysteem, de lessen te leren die daaruit geleerd moeten worden en de bereidheid om vervolgens het systeem aan te passen. Zie de petitie maar als schreeuw om (initiatief)wetgeving.

Lees ook: Waarom ik de Anne Faber-petitie niet teken
Lees ook: 
'Media zijn onnodig ver gegaan in berichtgeving rond Anne Faber'



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Had in dit geval het academisch geschoolde verstand van de rechter niet moeten prevaleren?

Je kunt de bewijslast ook omdraaien. Tenzij de verdachte anders aantoont, gaat de rechter uit van een psychiatrische stoornis en recidivegevaar