Rob Schouten Beeld Maartje Geels

Column

De afhaalchinees is het werkelijke pronkstuk van Nederland

Ik beloof plechtig dat ik het aan mijn buitenlandse vrienden zal proberen uit te leggen: het pronkstuk van Nederland is dus het Plakkaat van Verlatinghe geworden, het document uit 1581 waarin toenmalig koning Filips II werd afgezworen en Nederland voor zichzelf begon. Wie had dat gedacht? 

Een document dat voornamelijk in geschiedenisboeken circuleerde en waarvan de meeste Nederlanders tot voor kort zelden of nooit gehoord zullen hebben. En nu in één keer vaderlands pronkstuk! U had natuurlijk net als ik gedacht dat het De Nachtwacht zou worden (nummer drie slechts) of anders wel de microscoop van Antoni van Leeuwenhoek, leuke dingen om in een museum naar te kijken. Maar nee hoor, Nederland blijkt een volk vol historisch besef en burgers die gebogen over vitrines staan om oude handschriften te ontcijferen. In één klap het beeld van de natie met de middelmatige pretcultuur bijgesteld.

Historische eendagsvlieg

Het zou mijzelf eerlijk gezegd niet verbaasd hebben als het de ANWB-paddestoel was geworden, of Nijntje, immers toen het in 2004 in een soortgelijke quiz om de Grootste Nederlander ging rolde daar tot ieders verbazing en afgrijzen van menigeen (onder wie uw dienaar) Pim Fortuyn uit, historische eendagsvlieg maar net even in de mode. Het gaf mij de gedachte in dat we dat soort programma's beter niet meer konden organiseren teneinde de waarheid onder de pet te houden dat wij een oppervlakkig volk vormen, dat de Aardappeleters en de klomp prachtig en geweldig vindt.

Maar ziedaar: het Plakkaat van Verlatinghe. Vergis ik mij of speelde de promotie-activiteiten van Erik Scherder een niet onbelangrijke rol in de verkiezing, de charmante professor van ons aller brein wist het papiertje op de van hem bekende geestdriftige wijze aan de man te brengen en knoopte er en passant een speculatieve verhandeling aan vast over de grijze massa van de opstellers, die vol vreugdevolle dopamine zou hebben gezeten, alsof ons brein het eigenlijke pronkstuk was. Ik vraag mij intussen af of onze nationale stem vóór het Plakkaat van Verlatinghe niet ook een heimelijke stem tégen het Wilhelmus betekent. Immers in 1581 zwoeren we de koning af die we in het Wilhelmus nog uit volle borst blijken toe te zingen en te eren. Enfin, daar moeten we het bij een volgende pronkstukverkiezing maar eens over hebben.

Onze zuinigheid

Ik zou daar alvast een voordracht voor willen doen. Iets wat ons weer op de wereldkaart zet want hoe je het ook wendt of keert, hoe mooi en historisch verantwoord ook, het Plakkaat van Verlatinghe is toch een nationaal, misschien zelfs wel wat nationalistisch symbool, en bijvoorbeeld ook bedoeld om van die Spaanse rotsoldaten af te komen. Voor mij dus geen Pim Pam Pet, kroket of Kwartje van Kok of andere culturele erfgoederen uit de oer-Nederlandse doos maar iets wat bijvoorbeeld ook Zwarte Piet-tegenstanders binnenboord houdt. Iets wat gelijktijdig onze zuinigheid, of laten we het noemen rentmeesterschap, en gewoonheid illustreert maar tegelijk onze open cultuur en multiculturele inslag: de afhaalchinees! Ik heb gezegd.

Meer columns van Rob Schouten vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden