Column Stevo Akkerman

De 27-jarige met hersenkanker die noodgedwongen ‘fraudeur’ is

Lieke Marsman publiceerde vorig jaar het boek ‘De volgende scan duurt vijf minuten’. Ze noemde het zelf ‘mijn kankerboekje’. Het bevatte gedichten en proza, waarin Marsman, geboren in 1990, schreef over ziek-zijn; eerder dat jaar was bij haar botkanker geconstateerd. Maar ze boog zich ook over politieke kwesties, een ‘heel logische’ combinatie, zei ze in een interview met de Volkskrant. “Ik had het nodig om over politiek te schrijven om de kanker mij niet helemáál over te laten nemen.” Er was ook een inhoudelijk verband: ziek-zijn heeft maatschappelijke consequenties, ook qua werk en inkomen, en daar zit een politieke kant aan.

Deze week kwam Marsman op dat thema terug. Woensdag zette ze een verhaal op Twitter dat begon met het woord ‘Urgent’. Het gaat om een 27-jarige vriendin van haar, die ongeneeslijke hersenkanker heeft en te maken krijgt met ‘de gaten in ons sociale vangnet die de afgelopen jaren alleen maar groter zijn geworden’. Deze vriendin is aangewezen op de sociale dienst, ze moet rondkomen van 930 euro per maand, en er zijn voorwaarden: haar ouders mogen haar op geen enkele wijze financieel helpen, ze mag niet met haar vriend gaan samenwonen, voor de enkele klus die ze nog wilde doen, mocht ze geen loon ontvangen. “Haar ouders stoppen haar soms toch wat cash toe”, schrijft Marsman. “Dat maakt mijn vriendin dus een fraudeur. In de supermarkt moet ze nadenken: betaal ik dit eten met mijn illegaal verkregen contanten of niet? Als je niet genoeg aan levensmiddelen uitgeeft kan de sociale dienst achterdochtig worden. En dan word je gekort.”

Zonder gêne wachtgeld opstrijken

Marsman wil dat mensen in deze omstandigheden menselijk behandeld worden, en ze laakt het systeem dat is bedacht door politici die de bijstand willen verlagen voor wie zich niet ‘nuttig’ maakt, terwijl ze zelf zonder gêne 37.000 euro wachtgeld opstrijken naast hun parlementaire salaris. Ja, wij herkennen hier Klaas Dijkhoff, die vorig jaar in zijn eerste belangrijke rede als VVD-fractievoorzitter de staf brak over bijstandsgerechtigden, een must voor wie iets wil bereiken bij de liberalen.

De systemen die zij bouwen gaan voorbij aan het gegeven dat er altijd mensen zijn die niet passen in de bureaucratische mal, dat geldt niet alleen voor ongeneeslijk zieken en het uitkeringsstelsel, maar bijvoorbeeld ook voor de asielprocedure. Door het afschaffen van de ‘discretionaire bevoegdheid’ van de staatssecretaris is het genadeoordeel voor schrijnende gevallen vrijwel geheel verdwenen: sinds mei is het slechts één keer gebruikt, meldde Trouw gisteren. Het schrijnen is afgeschaft, ofwel: de regels hebben het gewonnen van de werkelijkheid.

Lieke Marsman besloot haar Twitter-aanklacht met de bijna terloopse, maar aangrijpende mededeling dat ze sinds kort weet dat ze uitzaaiingen heeft. “Ik waarschuw jullie”, schreef ze. “Ik weet niet hoe lang ik nog leef maar zolang deze shit niet gefixt is ga ik dat graf niet in.” Je zou bijna zeggen: niet fixen dus. Maar dat bedoelt ze natuurlijk niet. Kom op, politici, repareer dit.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden