Commentaar

Dat studenten hun heil elders zoeken, illustreert dat er zwaktes in het Nederlandse stelsel zitten

Beeld Werry Crone

Schaduwonderwijs is geen nieuw fenomeen, maar het belang ervan neemt toe. Al in 2015 schatte het CBS dat het commerciële aanbod van bijles, huiswerkbegeleiding en examen­trainingen goed was voor meer dan 150 miljoen euro omzet.

Inmiddels zijn er ook zorgen over het grote aantal bureaus dat ondersteuning biedt bij afstudeerscripties aan de universiteit. Het schaduwonderwijs bestrijkt zo alles van de basisschool (Cito-training) tot aan de eindfase van de universitaire opleiding.

Ondersteuning bij leren is van alle tijden, ook vroeger gaven ouders, tantes, ooms, buren en kennissen uitleg of advies aan scholieren en studenten. Maar de groei en het commerciële karakter van de sector duiden op een fundamenteel probleem. In de huidige samenleving wordt opleidingsniveau bepalender en neemt de druk toe om het maximale niveau te halen. Die druk leidt tot een obsessie met toetsen en diploma’s, de ervaring van chronische tijdsdruk vanwege de beperkte studietijd en oplopende leningen, en overspannen verwachtingen over de eigen capaciteiten. Gevolg bij steeds meer studenten en jonge werkenden: een burn-out.

Het reguliere onderwijs zelf kan dat kennelijk niet voorkomen. Nederland is daarin niet uniek, in Oost-Azië of de VS lijkt de extreme onderwijsdruk nog groter, met excessieve belasting van kinderen buiten schooltijden tot gevolg. Maar dat scholieren en studenten hun heil buiten het reguliere onderwijs zoeken, illustreert dat er zwaktes in het Nederlandse stelsel zitten.

En dat is een probleem. Want er is terechte angst dat schaduwonderwijs ongelijke kansen oplevert. Het is bepaald niet iedereen gegeven vijftig tot negentig euro per uur uit te geven aan scriptie-ondersteuning, of vijftig euro per week aan huiswerkbegeleiding. Zelfs ondersteuning in eigen huis door sommige universiteiten blijkt al aardig kostbaar.

Wettelijk verbieden van externe hulp lijkt erg moeilijk uitvoerbaar. Je kan wel pleiten voor ontmoedigingsbeleid vanuit de opleidingen zelf, of nauwe samenwerking met externe bureaus zodat iedereen er tegen beperkte kosten toegang toe heeft. Maar dat betekent ook dat er meer persoonlijke begeleiding moet komen, zodat leraren en universitair docenten zelf optimaal zicht houden op het niveau dat iemand echt zelf kan bereiken. En dat kost geld.

Voor de samenleving als geheel is dat wel winst. Want het uiteindelijke doel van het onderwijs is kinderen op te leiden tot het niveau dat ze aankunnen en dat hun de mogelijkheid biedt een gelukkig werkend leven te ontplooien. Het moet hun niet leren te verhullen dat ze het niveau eigenlijk niet aankunnen.

In het commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

De toetscultuur in het onderwijs doet de commercie bloeien

Studentenvakbonden vinden dat universiteiten en hogescholen meer tijd moeten besteden aan scriptiebegeleiding om een wildgroei aan commerciële scriptiebureaus te voorkomen. Maar is dat de oplossing?

Bezorgdheid over de groeiende populariteit van betaalde scriptiebegeleiders

Steeds meer studenten huren een commerciële scriptiebegeleider in voor hulp bij hun scriptie. De onderwijsbonden vinden dat het hoger onderwijs tekortschiet in de begeleiding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden