ColumnStevo Akkerman

Dat religie en humor elkaar uitsluiten is een heidens vooroordeel

Zelden zo gelachen als in de kerk. Weliswaar bij de presentatie van een dichtbundel, dus niet tijdens een eredienst, maar het was wel een predikant die de volgende mop vertelde. “Sam en Moos zitten bij de nonnen op de kleuterschool. Ik heb een leuk raadsel voor jullie, zegt de non. Het is bruin, heeft een dikke staart, en het zit in een boom, rara wat is dat? Alle kinderen denken zich suf, maar niemand weet het. Tot Sam zijn vinger opsteekt. Ah Sam, weet jij het? Nou ja, zegt Sam, het ís een eekhoorn, maar het zal het kindje Jezus wel weer zijn.”

Ik bedoel maar, niet elk geloof is altijd even lollig, maar dat religie en humor elkaar uitsluiten is een heidens vooroordeel, waar wij ons te vuur en te zwaard tegen moeten verzetten. Weet u trouwens, dit geheel terzijde, wat Godfried Bomans zei? “Heidenen zijn mensen die hun religieuze behoeften in het bos doen.”

Maar humor is een lastig ding, dat zal ik niet ontkennen. Was het grappig dat het ‘Sinterklaasjournaal’ van de NTR zaterdag koos voor de fictieve plaatsnaam Kruisigem, als plek waar Sinterklaas zou kunnen landen? Met naast het plaatsnaambord een pontificaal kruisbeeld? Gert-Jan Segers kon er niet om lachen. ‘De combinatie van een crucifix en deze plaatsnaam leek het sintjournaal een grappige. Maar voor veel mensen is die vooral heel pijnlijk’, tweette de voorman van de ChristenUnie. ‘De NTR zegt er ‘speciaal voor iedereen’ te zijn, maar blijkbaar niet voor christelijke gezinnen. Het mag. Maar respectvol is het niet.’

Kruisigem

Het toeval wil dat hier de laatste tijd nogal wat om te doen is. Wat is wel en niet respectvol als het gaat om religie? Hoeveel humor, spot en satire mag er worden losgelaten op wat heilig is voor een ander? Daarbij ging het over de islam, over cartoons, onthoofdingen, aanslagen en bedreigingen. En over de vraag of dit wel het juiste moment was voor Nederlandse moslims om een petitie te starten die het beledigen van de profeet Mohammed strafbaar wil stellen. Denk-fractievoorzitter Farid Azarkan, die deze petitie in de Kamer verdedigde, kwam zwaar onder vuur te liggen. “U zegt hiermee ­eigenlijk: de moordenaar had een punt”, zei Segers, verwijzend naar de onthoofding van Samuel Paty.

Azarkan zag in het verdriet rond Kruisigem meteen een kans om zijn gelijk te halen. ‘Ik voel je pijn’, antwoordde hij op Segers’ sinterklaas-tweet. En hij voegde eraan toe: ‘Mochten Christenen een petitie starten dan zal ik dat recht onvoorwaardelijk steunen’. Geinig wel. Maar toch net ernaast, want Segers pleit er niet voor Kruisigem-grappen strafbaar te stellen. Hij klaagt, maar hij procedeert niet.

Of het verstandig is dat hij klaagt, is weer wat anders. Ikzelf geef de voorkeur aan de vrolijke theologie van Herman Finkers, die eens aan HP/De Tijd vertelde dat ‘Life of Brian’ van Monty Python zijn favoriete film is: “Daarin zijn religie, kunst en humor tot een eenheid gesmeed”. Toen hij die film voor het eerst zag, stonden er mensen bij de bioscoop om te waarschuwen dat het ging om een godslasterlijke film. “Dat vond ik pas godslastering”, aldus Finkers. “Dat je namens God zegt: ik vind ­deze film niet grappig.”

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden