Commentaar

Dat minder mensen overlijden door euthanasie roept vragen op

Aanmeldingsformulier van De Levenseindekliniek. Beeld ANP

Het heeft er alle schijn van dat dit jaar, voor het eerst sinds lange tijd, juist minder mensen overlijden door euthanasie dan het jaar ervoor. 

De cijfers van deze week komen vrij onverwacht, het kabinet laat juist op dit moment onderzoek uitvoeren naar de vraag waar de forse groei van eerdere jaren vandaan kwam.

Toeval of griep

Bij deze cijfers over de eerste negen maanden van dit jaar kan toeval een rol spelen, of een griepgolf. Maar het is zeer begrijpelijk dat verschillende artsen wijzen naar de strengere aanpak van het Openbaar Ministerie, dat in september vorig jaar en afgelopen maart in totaal vijf strafrechtelijke onderzoeken aankondigde naar onzorgvuldig verlopen euthanasiezaken. Het handelen van artsen in die zaken, zoals bij de vrouw die overeind kwam tijdens de dodelijke injectie, riep terecht ernstige vragen op. 

In al deze zaken is sprake van gewetensvolle artsen die het goede wilden doen, en juist dat maakt hun zaken extra zorgelijk. De druk op artsen is blijkbaar flink toegenomen. Een van de problemen is het misverstand waarmee veel artsen nog steeds te maken krijgen: de gedachte van mensen dat enkel euthanasie kan zorgen voor een pijnloze en waardige dood.

Vanuit deze analyse is het toe te juichen dat de groei van de euthanasiemeldingen in ieder geval voorlopig even tot een halt is gekomen. Blijkbaar is het inmiddels als ‘onzorgvuldig’ beoordeelde handelen van hun collega’s voor artsen reden om zich nog een keer goed te bedenken bij een euthanasieverzoek. 

Het zou goed zijn wanneer dit ook betekent dat ze hun patiënten vaker wijzen op palliatieve sedatie, zorg in de allerlaatste fase. Die medische aanpak is het laatste decennium verfijnd, beperkt het lijden evenzeer en heeft als voordeel dat de patiënt niet de formele weg van euthanasie hoeft te bewandelen, die juist vanwege de vereiste zorgvuldigheid best belastend kan zijn.

Zelf bepalen

Die palliatieve sedatie mag echter pas vlak voor overlijden worden toegepast en heeft daarom, anders dan euthanasie, niet het voordeel dat men deels zijn eigen levenseinde bepaalt. Dat roept de vraag op of in de groep patiënten die dit jaar geen euthanasie krijgen, veel mensen zitten die tevergeefs vragen of een arts wil meewerken aan een autonome keuze. Zeker als dit gaat om de grootste groep mensen die kiest voor euthanasie, terminale patiënten met bijvoorbeeld kanker, zou het te betreuren zijn als artsen extra terughoudend zijn geworden. 

Het onderzoek naar de stijging van euthanasie tot dit jaar zou daarom per direct moeten worden uitgebreid met een onderzoek naar de oorzaken van de daling die zich nu aftekent.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Aanvulling: 

In het commentaar wordt gesproken over palliatieve zorg in de laatste fase. Ter precisering is de passage “Die palliatieve aanpak mag echter pas vlak voor overlijden worden toegepast” gewijzigd in “Die palliatieve sedatie mag echter pas vlak voor overlijden worden toegepast”.

Lees ook:

Het aantal euthanasiegevallen daalt voor het eerst in jaren

Na jaren van stijging worden dit jaar minder gevallen van euthanasie gemeld. Een griepgolf en angst voor vervolging onder artsen zijn mogelijke oorzaken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden