ColumnJames Kennedy

Dat kerkleden ­wapens dragen zou niet normaal moeten zijn

Meer dan de helft van de Amerikaanse kerken hebben gewapende ­bewakers op hun terrein tijdens de kerkdiensten, blijkt uit onderzoek dat deze week is verschenen. Soms gaat het om politieagenten of professionele beveiligers, maar meestal zijn het eigen leden die bewapend de kerk in de gaten houden. Een veeg teken dat veel gelovigen hun vertrouwen vooral stellen in wapens.

Ik begrijp heel goed waarom kerkleden elkaar willen beschermen. Er zijn sinds 2000 negentien dodelijke incidenten geweest in Amerikaanse kerken. Ook andere gebedshuizen waren doelwit van dodelijk geweld, zoals de synagoge in Pittsburgh waar de meest dodelijke antisemitische aanslag plaatsvond in de Amerikaanse geschiedenis. De moordcijfers in de VS gaan omlaag, maar ‘mass shootings’ door vaak onberekenbare personen nemen toe. Waarom zouden gebedshuizen dan niet ­dezelfde maatregelen nemen als winkelcentra en overheidsgebouwen? Het is zeker verstandig dat 80 procent van alle Amerikaanse kerken een rampenplan heeft opgesteld voor het geval dat ze worden aangevallen.

Wat is er tegen als je een moordenaar belet om anderen te doden? Eind december lukte het vrijwilligers in een Texaanse kerk een man neer te schieten die al enkele kerkleden had beschoten. Ze werden terecht als helden bejubeld. Deze gebeurtenis versterkte het argument van de voorstanders van vrij wapenbezit dat een kerk met wapens veiliger is dan een kerk zonder wapens. Ook al zou Jezus zelf waarschijnlijk geen wapen dragen, hij zou niet willen dat onschuldige mensen overhoop zouden worden ­geschoten, reflecteerde een Amerikaanse predikant.

Er zijn grote regionale verschillen

Ik sta er zelden bij stil dat in de VS de Amerikaan naast me in de kerkbanken een pistool zou kunnen dragen. Ik denk ook niet dat ik me daardoor minder veilig zou voelen, maar toch zou het niet normaal moeten zijn dat kerkleden ­wapens dragen.

Opvallend is dat kerken daarin ook andere keuzes maken. De net verschenen studie gaat over protestantse ­kerken en daaruit blijkt dat er grote ­verschillen bestaan. In de eerste plaats zijn er regionale verschillen: predikanten in het zuiden en westen van het land hebben vaker bewapende gemeenteleden dan kerken in het noordoosten. Wapenbezit in kerken komt minder voor in de progressieve regio’s, waar steun is voor regulering van wapens.

Ook de gezindte maakt verschil: 54 procent van de evangelische predikanten zegt dat hun leden wapens dragen tijdens een kerkdienst, terwijl dit volgens 34 procent van de gematigde protestantse predikanten bij hen gebruikelijk is. Bij de pinkstergemeenten en de baptisten ligt het percentage rond de 70 procent. En van de gereformeerde (of Presbyterian) predikanten meldt 27 procent dat hun leden wapens naar de kerk meenemen.

Een teken van een verontrustende trend

Een verschil in inkomen en opleiding of etnische achtergrond kan overigens ook een rol spelen. Terwijl in ‘witte’ kerken vaker wordt vertrouwd op eigen bewakers bij de rampenplannen, rekenen veel zwarte Amerikanen, die ook bewapend naar de kerk gaan, meer op de inzet van hulpdiensten. Dat is opvallend, omdat zwarte Amerikanen juist weinig vertrouwen hebben in de politie. Maar misschien willen ze niet dat hun kerkleden beschuldigd worden van onterecht gebruik van geweld.

Het willen beschermen van je eigen kerkelijke gemeente tegen gewapende aanvallen is begrijpelijk en noodzakelijk. Maar het is ook een teken van een verontrustende trend: een groeiend vertrouwen in wapens als vanzelfsprekend deel van je leven. Dat kan niet ­alleen vaker leiden tot ongelukken met dodelijke afloop, maar is ook een teken van een angstcultuur.

Steeds meer Amerikanen zien de ­ander als een vijand, of het nu een ­onberekenbare crimineel is of de overheid. In dit wereldbeeld zijn deze mensen en krachten van buiten erop gericht om hun leven, hun vrijheid, hun eigendommen en hun recht op wapenbezit van hen af te pakken. Zo gezien is het beschermen van kerken niet alleen een teken van verstandig beleid, maar soms ook onderdeel van een ongezond wantrouwen dat de Amerikaanse samenleving en politiek verziekt.

James Kennedy is een Amerikaanse historicus en decaan van het University College Utrecht. In Trouw geeft hij  om de week zijn visie op de Nederlandse samenleving. Lees hier meer columns van James Kennedy.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden