Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dat kansarme kinderen in armoede blijven steken, komt door falend overheidsbeleid

Opinie

Leonie Breebaart

Leonie Breebaart © Maartje Geels
Column

Aanstaande week krijgt Barbara Ehrenreich in het Koninklijk Paleis de Erasmusprijs. De Amerikaanse journalist heeft wel sjofeler locaties bezocht. 

Voor haar doorbraakboek ‘Nickel and Dimed’ (2001) werkte ze maandenlang als serveerster, huishoudhulp en supermarktmedewerkster - en veegde meteen de vloer aan met de Amerikaanse droom dat succes gewoon een kwestie is van hard werken. Nou nee, het is meer een kwestie van geluk hebben. Toen Ehrenreich later borstkanker kreeg, ontmantelde ze weer zo’n Amerikaanse droom, namelijk dat je als zieke vooral positief moet blijven. “Met andere woorden: als het níet beter gaat, had ik maar positiever moeten denken. Wat beledigend, om zo te redeneren”, concludeerde Ehrenreich afgelopen september in deze krant. Typisch Amerikaans natuurlijk, dat blaming the victim.

Lees verder na de advertentie
Dat is geen pech, dat is over­heids­be­leid

Behalve dat het hier ook verleidelijk wordt om zo te denken, misschien doordat de kloof tussen kansarm en kansrijk almaar groter wordt, zoals het SCP al vaststelde en zoals deze week werd bevestigd door de Kinderombudsvrouw. Met veel kinderen gaat het goed. Maar één op de tien geeft het leven niet meer dan een schamele 3,8. Je kunt hun ouders volledig verantwoordelijk houden, maar het is de moeite eerst eens te luisteren naar schrijvers die zelf een tijdje op de bodem van Nederland hebben gewoond en daar verslag van hebben gedaan.

Botte pech

Net als Barbara Ehrenreich kreeg de Nederlandse dichter Lieke Marsman kanker. In het boek dat ze erover schreef , ‘De volgende scan duurt vijf minuten’ (2018) doet ze niet alleen verslag van wat er zoal door je heengaat na zulk nieuws (‘kanker is zo alledaags / je hoort het op woensdagochtend / je sterft op een dinsdagmiddag’), maar ook van een machteloosheid waar je als gezonde werknemer geen idee van hebt. Zo kan de doodzieke Marsman geen uitkering aanvragen als ze niet eerst haar eenmanszaak heeft opgeheven en haar pensioengeld opgemaakt. “Prima, mijn pensioen leek me opeens toch verder weg dan ooit.”

Die lente hoort ze Klaas Dijkhoff op een VVD-congres voorstellen de bijstand te verlagen. “Sommige mensen hebben pech”, constateerde de VVD-factievoorzitter. “Dan maken we een systeem waarin de pechvogel niet crepeert, maar waarin die wel zijn best moet doen om zo snel mogelijk weer op te staan.”

De doodzieke Marsman kan geen uitkering aanvragen als ze niet eerst haar eenmanszaak heeft opgeheven en haar pensioengeld opgemaakt

Ook een mooi staaltje van blaming the victim. Want is het echt péch waardoor je in een uitkering belandt, vraagt Marsman, is het gewoon een toevallige, eenmalige omstandigheid? Nou nee. Dat je kanker krijgt kun je nog botte pech noemen, dat je ouders aan de drugs zijn misschien ook. Maar dat chronisch zieke freelancers eerst hun spaargeld moeten opeten voordat ze op hulp mogen rekenen, is overheidsbeleid. En dat kansarme kinderen in Nederland vrijwel zeker ook kansarme volwassenen zullen worden, is ook niet zomaar vette pech, maar het gevolg van falend armoedebeleid.

“Dit ontkennen”, schrijft Marsman, “is een miskenning en een grove belediging van iedereen die ooit te maken heeft gehad met chronische armoede, ziekte of beide.”

Wat is daar nou erg aan? Leonie Breebaart onderzoekt in haar column de actualiteit op filosofische wijze. Lees meer columns op trouw.nl/leoniebreebaart.

Lees ook:

Nederland blijkt minder armen te tellen dan gedacht

Nu het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) een preciezere rekenmethode hanteert, komt het totaal aantal mensen onder de armoedegrens uit op minder dan een miljoen. Dat is ruim een half procentpunt lager dan de oude, minder gedetailleerde berekeningen aangaven.

Deel dit artikel

Dat is geen pech, dat is over­heids­be­leid

De doodzieke Marsman kan geen uitkering aanvragen als ze niet eerst haar eenmanszaak heeft opgeheven en haar pensioengeld opgemaakt