Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dat het zo stil is over ‘voltooid leven’, is pure tragiek

Opinie

Wilma Kieskamp

Wilma Kieskamp © Maartje Geels
COLUMN

Elk kabinet heeft zijn eigen taboes. De kunst is alleen het niet te veel te laten opvallen dat er in een coalitie onderwerpen zijn die in ­wezen onbespreekbaar zijn. Dat wil het kabinet-­Rutte III bij sommige grote onderwerpen ­aardig lukken.

Aan alle voorspellingen van wat het politieke jaar zal brengen, wil ik er daarom één toevoegen. Een voorspelling wat er níet besproken zal worden. Het onderwerp waar we niets over gaan horen.

Lees verder na de advertentie

Ook in 2019 zal het kabinet zich heel stilhouden over medische ethiek, vooral over het heikele onderwerp ‘voltooid leven’. Zo heftig als het onderwerp opspeelde toen het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie werd samengesteld, zo weinig is er in 2108 meer van vernomen. Waar Gert-Jan Segers van de CU eerder klaagde dat hij hardhandig door Alexander Pechtold van D66 over de tafel was getrokken, zo harmonieus zijn de verhoudingen nu. Er is een stilzwijgende verstandhouding tussen alle vier de partijen om het onderwerp zo min mogelijk aan te roeren.

Fracties zijn met handen en voeten gebonden aan het regeerakkoord

Strategie

Het is bewuste strategie. Binnen het kabinet geldt als uitgangspunt: hoe minder de kranten te schrijven hebben over medische ethiek, hoe beter. En helemaal wat betreft ‘voltooid leven’. Voor 2019 is er over dat onderwerp maar één mediamoment voorzien. Het kabinet heeft een groot onderzoek beloofd naar ouderen met een stervenswens. Het zou dit jaar komen, maar vertraging hangt nu al in de lucht. Wie het onderzoek gaat uitvoeren is zelfs nog niet besloten.

Dat regeringspartijen afspreken om een onderwerp even te laten rusten, kan zijn praktische redenen hebben. Maar hier is iets ongemakkelijks aan de hand. Dit is geen compromis tussen partijen waarvan de ene iets niet zo belangrijk vindt, en de andere wel. Voor alle vier de partijen raakt ‘voltooid leven’ hun politieke hart.

Tel maar na: niet alleen het vrijzinnige D66 vindt zelfbeschikking voor ouderen een topprioriteit, dat vindt ook de VVD, de partij waarvan minister Edith Schippers in 2016 zelf als eerste een wetsvoorstel aankondigde over voltooid leven. Elders in het kabinet zijn de standpunten net zo geprofileerd. Niet alleen de ChristenUnie is fel tegen die voorstellen, het CDA net zo goed. De opinies zijn zo sterk dat de vier partijen elkaar alleen in het midden, in het vacuüm, kunnen vinden.

Met handen en voeten gebonden

Zo gaan we ook in 2019 weer zien hoe het regeerakkoord een maatschappelijk groot thema – voorlopig – effectief taboe heeft verklaard. De fracties voelen zich daaraan blijkbaar met handen en voeten gebonden. Zolang het onderzoek naar voltooid leven nog loopt, doen ze geen politieke uitspraken. Kamerlid Pia Dijkstra van D66 liet over ‘voltooid leven’ in het openbaar nauwelijks van zich horen in 2018. Ze vindt bij nader inzien Twitter en Facebook geen geschikte podia om over zo’n kwetsbaar thema te debatteren, verklaarde ze. Ze geeft af en toe wel lezingen, in kleine zaaltjes, zonder pers. Alleen als ze wordt uitgenodigd, niet op eigen initiatief.

Het is pure tragiek dat een regeerakkoord ertoe leidt dat Kamerleden zich nauwelijks meer vrijuit kunnen uitspreken over een voor hun partij zo belangrijk onderwerp. Hoe pragmatisch het voor de vier partijen zelf ook was dat ze onderling afspraken om het rustig aan te doen en bij zo’n heftig onderwerp niet te snel te gaan, het werkt verlammend. 

De stilte duurt waarschijnlijk nog tot het eind van deze kabinetsperiode. Nu maar hopen dat de kiezers het begrijpen.

Wilma Kieskamp is politiek verslaggever. Zij vervangt deze week columnist Lex Oomkes.

Lees ook eerdere columns van Wilma Kieskamp:  

Voorzitter van de Eerste Kamer een respectabele baan? Ja, maar bekend word je er niet mee

Weer een ‘lastige vrouw’ minder in de politiek. Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol is bezig met haar laatste maanden. Ze was net iets te eigenzinnig om weer op de lijst te mogen. 

Naar Londen? Dan pak je toch de trein

Is het nu echt zo moeilijk om treinreizen binnen Europa een beetje aantrekkelijker te maken? Naar Londen pak je toch gewoon de trein?

Deel dit artikel

Fracties zijn met handen en voeten gebonden aan het regeerakkoord