Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dat het voorlopig gedaan is met referenda is niet meer dan terecht

Opinie

Lex Oomkes

Lex Oomkes © Maartje Geels
column

Over geen onderwerp worden zoveel bewust misleidende beelden gecreëerd als over het raadgevend referendum. En dan niet alleen door tegenstanders, maar ook door voorstanders. 

Sterker, beide kampen zijn even verantwoordelijk voor het totaal mislukken van het referendum als nieuw democratisch instrument. Dat de wet met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid wordt geschrapt, nadat ook de Eerste Kamer zich erover gebogen heeft, en dat het dus voorlopig gedaan is met referenda in Nederland is niet meer dan terecht. Uithuilen en opnieuw beginnen.

Lees verder na de advertentie

De vormgeving van het raadgevend referendum was dusdanig dat de mislukking als het ware al was ingebouwd in de regeling zelf. Met name de op het laatst toegevoegde eis rond een minimale opkomst van de kiezer wekte verwachtingen die gewoonweg niet in te lossen waren. Als dertig procent van de kiezers de moeite neemt te stemmen in een referendum, is de uitslag geldig. Maar die ‘geldigheid’ suggereert vervolgens ook dat er een besluit genomen is en niet alleen maar een advies van de kiezer aan kabinet en Kamer om een genomen besluit te schrappen.

Leuk gevonden door Buma, maar of iets politiek uitkomt of niet was geen criterium in de referendumwet.

De kiesdrempel voor het raadgevend referendum hebben we te danken aan de PvdA. Warme pleitbezorgers van het instrument als Baudet, maar ook de Socialistische Partij gingen er vervolgens mee aan de haal en negeerden het feit dat het bij het Oekraïnereferendum om niet meer ging dan een advies van de stemmers.

Verlicht despoot

Iedereen die de uitslag niet uitlegde als een verbod op het ondertekenen door Nederland van het associatie­verdrag, was een soort verlicht despoot en in ieder geval een vijand van de democratie. Dat was een bewust verkeerde uitleg van de betekenis van de uitslag van een referendum. Ten behoeve van eigen politieke doelen. 

Hier ligt een deel van de schuld voor de mislukking. Om dan als SP nu maar te roepen dat ‘we’ ons het referendum niet laten afpakken en dat ‘dus’ wij de democratie-vijandige personen en partijen moeten stoppen, is een gotspe.

Het CDA deed overigens niet anders rond het Oekraïnereferendum. De uitslag diende voor kabinet en parlement dwingend te zijn, vond Van Haersma Buma. Terwijl wat hem betreft het kabinet de uitslag van het komende referendum over de sleepwet naast zich neer kan leggen. Zijn argument: het is raar de uitslag van een referendum serieus te nemen als je bezig bent dat instrument te schrappen. Leuk gevonden, maar of iets politiek uitkomt of niet was geen criterium in de referendumwet.

Schuldigen

Ook het CDA zit dus in het vak van de schuldigen. Net als D66, GroenLinks en de PvdA. Die drie partijen hadden de sleutel in handen om tot een volwassen regeling voor het referendum te komen. Hun initiatief om de Grondwet te wijzigen en te komen tot een dwingend correctief referendum was al in beide Kamers aanvaard, maar tot de twee behandelingsronde kwam het niet. D66 partij kwam in een het referendum-vijandige coalitie. GroenLinks en de PvdA waren het gedoe na het Oekraïnereferendum zat.

Eigenlijk is er slechts één partij die aan deze onverkwikkelijke gang van zaken een volkomen glanzend blazoen overhield. Dat is opvallend genoeg de Staatkundig Gereformeerde Partij. Principieel tegenstander van welke vorm van volksraadpleging dan ook en in al die gevoerde discussies zuiver op de graat. Tot en met de discussie over de vraag hoe het referendum af te schaffen. Daarbij had de SGP de nu nog bestaande mogelijkheid van een raadgevend referendum wel geboden moeten worden. Zelfs dat kon de politiek niet regelen.

Lees ook: Waarom de afschaffing van het referendum een feest is voor ons stelsel


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Leuk gevonden door Buma, maar of iets politiek uitkomt of niet was geen criterium in de referendumwet.