Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dat euthanasie zo onder het vergrootglas ligt, is een goede zaak

Opinie

Trouw

© anp
Commentaar

Een specialist ouderengeneeskunde die in 2016 het leven beëindigde van een vrouw met dementie, is berispt door het regionale tuchtcollege voor de gezondheidszorg. 

Eerder al oordeelde de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie (RTE) dat deze euthanasie op onderdelen niet zorgvuldig was geweest. Het is ook een van de vier euthanasiezaken die het Openbaar Ministerie in onderzoek heeft - mogelijk volgt er dus nog een strafzaak.

Lees verder na de advertentie

Dat euthanasie zo onder het vergrootglas ligt, is een goede zaak. De Nederlandse euthanasiepraktijk is uniek en vereist een goede toetsing. Levensbeëindiging is immers onomkeerbaar en is omgeven met veel ethische aspecten, daar moet je nooit lichtvaardig mee omspringen. Zeker nu de vergrijzing doorzet en, zoals procureur-generaal Rinus Otte het eerder in deze krant samenvatte: “de euthanasiepraktijk heeft zich in zeer hoge mate uitgebreid. Er zijn veel meer zaken dan een paar jaar terug.”

Want hoe helder de euthanasiewet ook op papier lijkt, de praktijk is complexer dan de wetgever ooit heeft kunnen bevroeden. Voor artsen, die strafbaar zijn als de euthanasie niet zorgvuldig is uitgevoerd, is het goed dat duidelijk is wat wel en niet kan. Maar ook voor wie voor zichzelf een wilsverklaring opstelt.

Helderheid

Zo blijkt uit deze zaak dat zo’n wilsverklaring geen enkele ruimte mag laten voor twijfel over de wens tot euthanasie. De vrouw in kwestie had weliswaar schriftelijk verklaard dat ze dood wilde indien ze dement naar een verpleeghuis zou moeten verhuizen. Maar, voegde ze er ook aan toe, alleen ‘wanneer ik daartoe de tijd zelf rijp acht’ en ‘op mijn verzoek’.

Juist daarover kon ze, eenmaal in dat verpleeghuis, geen helderheid meer verschaffen aan de behandelend arts; ze was niet meer wilsbekwaam, van een weloverwogen besluit kon geen sprake meer zijn. Akelig detail is dat de patiënte ook niet wist dat er euthanasie op haar werd gepleegd - de arts oordeelde dat ze te ver heen was om de patiënte daarover te informeren.

Deze zaak leert tegelijk ook dat wie euthanasie wil, er niet is met een eenduidige wilsverklaring. Ook daarna volgen er nog belangrijke stappen: de wilsverklaring moet nadien, bij volle verstand, worden bevestigd in een gesprek met de arts die wordt ingeroepen voor de levensbeëindiging. Er moet instemming worden gevraagd én gegeven, onderstreept dit vonnis.

Juist voor patiënten met dementie is dat lastig, maar net als iedereen hebben ook zij het fundamentele recht om zelf de finale beslissing te nemen over de uitvoering van hun euthanasie, ook als dat tegenstrijdig lijkt met een eerder vastgestelde wilsverklaring. Het is goed dat de tuchtrechter dat onderstreept.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Lees hier meer commentaren. 

Deel dit artikel