Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Dat EU-leiders luidkeels zwegen over het lot van de vluchtelingen, verraste me toch nog. Dom was dat.

In de buurtsuper liep ik onlangs de buurtfilosoof tegen het lijf en dat leidde bij het lege-flessenloket tot een gedachtewisseling over de eschatologie, ofwel de leer der laatste dingen. Het duurde lang voordat er iemand kwam, dus we konden de toestand in de wereld grondig bespreken, en zo kwam het einde der tijden bovendrijven. Uitgestorven miljoenensteden in China, besmettingen die de wereld overtrokken: je zou er eschatologische visioenen van krijgen, zei de filosoof, en dit was nog vóór het gevreesde virus ook Nederland bereikte.

Hij zei het nog grappend, al was de ondertoon serieus, maar na de gebeurtenissen van dit weekeinde zou het lachen je werkelijk vergaan. Een filmisch ondergangsbeeld is zo geschetst. Wij, welvarende Europeanen, dobberen rond op een cruiseschip dat is getroffen door een ongrijpbare ziekte, waardoor sommige besmette passagiers hun hutten met goedgevulde minibars niet mogen verlaten. Intussen verzamelen zich rond het schip allemaal kleine bootjes, bevolkt door mensen die op de vlucht zijn voor oorlog, onderdrukking en geweld. Nemen wij hen aan boord van de Princess of Peace of duwen we hen terug de zee op?

Spel dat Erdogan met vluchtelingen speelt

Wie ziet hoe er gereageerd wordt op het spel dat de Turkse president Erdogan speelt met de vluchtelingen in zijn land, moet concluderen dat terugduwen ons beter ligt dan aan boord nemen. Om de vergelijking nog even voort te zetten: het lukt de cruisegangers niet een gezamenlijk plan te maken om wanhopige mensen te redden. Ze zouden verdeeld moeten worden over alle hutten, maar te veel passagiers liggen dwars en de anderen bedanken ervoor extra in te schikken. En zo vaart de Princess of Peace verder, luxe, angstig en in de ban van onderlinge twisten.

Ik weet dat sommigen zullen zeggen: “We hebben geen keuze, als we iedereen aan boord nemen, raakt het schip te zwaar geladen en gaan we allemaal ten onder”. Zo’n moment kan komen, maar geldt dit inderdaad voor het Europa van nu? De EU telt sinds de brexit 450 miljoen zielen, zouden we met een eerlijke verdeling tussen de lidstaten geen veiligheid kunnen bieden aan opgejaagde medemensen? Stel dat het om een miljoen gaat – Syriërs en anderen – dan hebben we het over 0,22 procent van onze totale bevolking.

Cynisch toneelstuk met mensen die niets meer hebben dan hun vege lijf

Maar als dat toch te problematisch is, wat doen we dan, politiek en humanitair? Waarom heeft de VN-vluchtelingenorganisatie zulke grote tekorten? Nu leggen we de bal bij Turkije, met als gevolg dat Erdogan aan de grens met Griekenland een cynisch toneelstuk kan laten opvoeren met mensen die niets meer hebben dan hun vege lijf.

Dat extreem-rechts groot alarm sloeg over een naderende stormloop, viel te verwachten. Geert Wilders verwees direct naar het plan om ‘ons volk te vervangen door Afrikanen en Arabieren’ en op sociale media werd enthousiast opgeroepen tot ‘schieten met scherp’. Maar dat EU-leiders, inclusief premier Rutte, zich ‘solidair’ verklaarden met Griekenland – voor wat dat waard is – terwijl ze luidkeels zwegen over het lot van de vluchtelingen, verraste me toch nog. Dom was dat.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden