null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Dat een Syrische weduwe in eigen land sterft, is in het belang van Nederland

Er stonden veel hemeltergende passages in het stuk dat Trouw maandag publiceerde onder de kop ‘Het vreemdelingenrecht is een déjà vu van de toeslagenaffaire’. Neem die waarin de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) uitlegde waarom het noodzakelijk was een hoogbejaarde vrouw te laten wegkwijnen in Syrië, in plaats van haar te herenigen met haar enige zoon in Nederland. De zoon, werkzaam bij een grote bank, voldoet aan de inkomensnorm voor gezinshereniging, maar zijn moeder is op leeftijd, ze zal vast een keer in het ziekenhuis belanden of andere zorg nodig hebben. Conclusie: ‘Dat kost de staat geld, wat niet in het belang van Nederland is’.

Wat is wel het belang van de Nederlandse staat? Dat een hulpbehoevende Syrische weduwe niet naar haar zoon toekomt, en in eigen land sterft. Drie rechtszaken heeft de IND ervoor over om haar komst af te wenden, drie keer verliest de landsadvocaat, en na vier jaar kan de zoon eindelijk haar reis gaan organiseren. Totdat hij bericht ontvangt dat zij is gevallen en haar heup heeft gebroken. Een dag later overlijdt ze in het ziekenhuis, inmiddels 84 jaar oud.

Ik begrijp dat de landsadvocaat juridische termen bezigt als hij spreekt over ons staatsbelang, hij zal niet persoonlijk van mening zijn dat ons land zich de eventuele medische zorg voor deze moeder niet kan veroorloven. Maar dan nog kan ik me moeilijk voorstellen dat zo’n advocaat ’s avonds thuiskomt met het ­gevoel lekker gewerkt te hebben. Er wringt iets, ofwel in de wet of in de toepassing daarvan. En de IND opereert als een robot: system says no.

We kennen dat inderdaad van de toeslagenaffaire, waar burgers eerst door de overheid de vernieling in werden geholpen en de staat vervolgens alles in het werk stelde om te voorkomen dat zij zich juridisch konden verweren. ‘Ongekend onrecht’, oordeelde de parlementaire onderzoekscommissie; vandaar dat vreemdelingenadvocaten – in koor met wetenschappers van de Radboud Universiteit – nu spreken van ‘ongehoord onrecht’ in het vreemdelingenrecht.

Sommigen zullen zeggen dat statushouders niet dezelfde rechten hebben als staatsburgers, maar daar gaat het hier niet om: de rechten die ze wél hebben, worden uitgehold en geschonden. Dat gebeurt vanuit dezelfde wantrouwende en minachtende houding als bij de belastingdienst het geval was. De verhouding tussen overheid en burgers is uit het lood geslagen, doordat de overheid zich verschanst in haar macht. Zie ook de beperking van de rechtsbijstand, de uitholling van de sociale advocatuur of (op een ander gebied) de blanco cheque die de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding zichzelf verschafte bij het observeren van burgers en organisaties. Zonder enige wettelijke basis, zoals NRC zaterdag berichtte.

Wat ons als afzonderlijke affaires bereikt, maakt allemaal deel uit van de schending van het ‘sociale contract’ tussen overheid en burgers, om te spreken met een bekend Kamerlid. Jawel, Pieter Omtzigt. Citaat van hem: ‘Fundamentele veranderingen komen niet voort uit de werking van de wet, maar uit de geest van de regering’.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden