Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dat de eigen taal het instrument bij uitstek is voor denken, lijken universiteiten te zijn vergeten

Opinie

Anton van Hooff

Studenten in collegezaal van de Erasmus Universiteit. © ANP XTRA

Het is bizar dat bij Nederlands en klassieke talen op universiteiten Engels de voertaal is, vindt classicus Anton van Hooff.

"Je moet altijd denken dat het Latijn is", zegt de kameraad tegen Gerrit Witse in 'Camera Obscura' als hij in het Leidse zweetkamertje zit te wachten op zijn artsexamen. Witse antwoordt dat het inderdaad een voordeel is dat het examen in het Latijn is, want 'een stommigheid in 't Hollandsch is zoo dubbel stom'.

Lees verder na de advertentie

Die scène past bij de studentenjaren van Nicolaas Beets, de jaren dertig van de negentiende eeuw. Terwijl andere landen al op de landstalen overgingen hield academisch Nederland koppig vast aan de fictie dat Latijn de internationale taal van de wetenschap was. Toegang tot de universiteit was voorbehouden aan mensen die op de Latijnsche School jarenlang hadden gezwoegd op de taal van Cicero; daarbuiten werd niet veel geleerd. De colleges hadden een ritueel karakter: de hoogleraar las keer op keer zijn dictaat voor.

Door de oprichting van de HBS kwam er gaandeweg een einde aan de dominantie van het Latijn aan de universiteit; de Latijnsche School werd omgezet in het gymnasium, met een veel breder curriculum dan het aanleren van de dode taal, wat leidde tot een bloei van de gymnasia: nooit waren de aantallen leerlingen zo groot.

Gotspe

De historische les dat de eigen taal het instrument bij uitstek is voor denken, wordt vergeten nu het Engels als rituele academische taal wordt opgelegd. Het uittreden van bevlogen docenten zoals Eelco Runia bij de Rijksuniversiteit Groningen is een teken aan de wand. Het is toch bizar dat bij Nederlands en klassieke talen Engels de voertaal is, terwijl de afgestudeerden voor het merendeel in de Nederlandse maatschappij, in het bijzonder het onderwijs, moeten functioneren. Ook het invoeren van Engelse wetenschappelijke titels is een gotspe: 'master' in plaats van het aloude 'meester', de vertaling van het Latijnse magister, de titel die Midden- en Oost-Europa handhaaft.

Om een Latijnse zegswijze te gebruiken: experto crede (geloof de persoon met ervaring): onder de druk van het universitaire management heb ook ik indertijd de nodige artikelen in Engels geleverd. Als pensionado geniet ik echter nu pas de ware academische vrijheid: ik mag boeken in de moerstaal schrijven. En waar ik in het Engels over twee uitdrukkingen beschik, heb ik er in het Nederlands wel tien. Maar het motto van de universiteitsbazen is: "Je moet altijd maar denken dat het Engels is, want een stommigheid in het Nederlands is dubbel zo stom."


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel