De vraag vanMonic Slingerland

Dan maar op zondagochtend met een kaars voor de laptop?

Geloven in je eentje? Onmogelijk! Zo klinkt het vaak. En toch zal het moeten, nu de meeste kerken en moskeeën voorlopig dicht zijn. Gelovigen zijn daardoor afhankelijk van wat er online wordt aangeboden ter vervanging.

Dan blijkt meteen dat de kracht van een religieuze bijeenkomst niet zozeer ligt in de woorden die uitgesproken worden. Die kunnen niet de aanwezigheid van die anderen vervangen, die bekenden of onbekenden om je heen die het kennelijk ook waardevol genoeg vinden om bijvoorbeeld op zondagochtend om 10 uur bij elkaar te komen. Thuis voor de laptop in je eentje of samen het opgegeven lied meezingen met het orgelspel, nee, dat is voor mij een schrale bedoening, als ik even als geregelde kerkganger mag spreken.

Een speurtocht langs kerkelijke websites laat zien dat sommige samenkomsten al veel langer via YouTube gestreamd worden, terwijl andere kerken nog bezig zijn om het stadium van de kerkradio te ontstijgen. Het voordeel van die kerkradio is dat ouderen zonder computer of smartphone via een speciaal kastje toch thuis live mee kunnen luisteren naar de dienst.

Geen klusjes doen ondertussen

Elsbeth Gruteke, predikant in Zeewolde en bekend van EO-radio, gaf tips om thuis toch een beetje dat kerkgevoel te krijgen (Trouw, 21 maart). Steek een kaars aan naast je laptop, als je de kerkdienst volgt. Neem de tijd om te luisteren of te kijken, ga niet ondertussen ook klusjes doen. Net zulke aanwijzingen staan ook in de dagelijkse e-mails die ik in deze vastentijd krijg van ignatiaansbidden.org.

Net als vorige jaren had ik me op deze digitale retraite geabonneerd. Geen vervanging van een kerkdienst. De korte teksten met gebedssuggesties, levensvragen en soms dwarse opmerkingen spreken mij aan als individueel persoon. Omdat ik weet dat een paar duizend anderen deze e-mails ook lezen en volgen, voel ik me deel van een groter geheel. Van de digitale geloofsgemeenschap.

Maar die drinkt geen koffie achteraf en dat blijkt toch een gemis. Niet erg hoogverheven, maar dat gezellige bij elkaar zijn, horen hoe het met deze en gene is, dat blijkt toch een belangrijk onderdeel van de samenkomsten in de kerk. Vandaar dat er kerken zijn die een telefooncirkel hebben ingesteld, om toch het gevoel te geven dat er saamhorigheid is en contact.

Bach of ‘Let it be’

Internetpastor en jezuiet Nicolaas Sintobin zei in hetzelfde artikel waarin Gruteke haar tips gaf, dat hij de digitale alternatieven van kerkdiensten nogal braaf vond. Zijn ervaring is precies dezelfde als van Gruteke: een uitgezonden gewone dienst of viering kan geen samenkomst vervangen. Er ontbreekt te veel. Ik kan dat alleen maar beamen. Maar wat werkt dan wel? Digitaal geloven vraagt om een andere vorm. Want wat doe je met de muziek? Als er toch geen samenzang is, zou je best iets anders kunnen uitzenden. Iets van Bach, Arvo Pärt, popklassiekers, ‘Let it be’, ‘Zing, vecht huil, bid’. Maar dat mag niet zomaar, er zitten rechten op. Een of twee muzikanten in de kerk live iets laten spelen, dat kan natuurlijk wel.

Pasen en de ramadan vallen allebei in de quarantaineperiode. Christenen en moslims hebben daarmee nu een gezamenlijk probleem. Een probleem dat om creatieve oplossingen vraagt.

Hoe kan een digitale uitzending een kerkdienst of gebedsbijeenkomst vervangen denkt u?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Monic Slingerland is chef van de opinieredactie. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden