Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

D66 zit niet te wachten op een richtingenstrijd

Opinie

Lex Oomkes

© Maartje Geels
COLUMN

Bij de PvdA gaat regeringsverantwoordelijkheid vaak gepaard met crisisachtige verschijnselen, maar bij D66 kunnen ze er ook wat van. 

Geen kabinetsdeelname of de democraten organiseren ergens tijdens de regeer­periode wel een crisiscongres waar de opgewonden ­achterban stoom afblaast of erger.

Lees verder na de advertentie

Alexander Pechtold doet dat origineler, dat moet hem worden nagegeven. Voor er rumoer in de tent kan ontstaan, pakt de man die de partij twaalf jaar leidde zijn biezen. Mocht er al een D66-lid zijn dat de messen wilde slijpen, dan wordt hij nu een tijdje afgeleid door discussie over de toekomst van de partij, in plaats van over het mede met steun van zijn partij gevoerde kabinetsbeleid.

Na twaalf jaar is het gewoon genoeg, een diepere, strategische reden hoeft er niet per se te zijn; weer eens wat anders dan ruzie in de tent

Hiermee wil niet gesuggereerd zijn dat dat ook precies de reden is dat Pechtold juist nu vertrekt. Na twaalf jaar is het gewoon genoeg, een diepere, ontzettend strategische reden hoeft er niet per se te zijn. Het is weer eens wat anders dan ruzie in de tent.

Dat Pechtold dit kon doen, is voor een zeer groot deel zijn eigen verdienste. Hij maakte in die twaalf jaar van D66 een stabielere partij, volwassener zo u wilt. Dat een partij die als ideologie het uitgangspunt hanteert een partij zonder ideologie te zijn, een dermate stabiele factor kon zijn, mag hij op zijn conto schrijven.

Hervormingspartij

In plaats van zich blind te staren op gekozen burgemeesters of volksraadplegingen, profileerde Pechtold zijn partij op sociaal-economisch terrein en werd hij persoonlijk, tegen de maatschappelijke mode in, de grote pleitbezorger van de Europese Unie. Zoals Pechtold zelf in het afscheidsinterview met Vrij Nederland stelde: we wilden ons profileren als hervormingspartij. Na ­jaren van stilstand onder de kabinetten-Balkenende moesten de sociale zekerheid, de woningmarkt en de arbeidsmarkt op de schop. De verwijten dat juist de ­partij van het referendum bijdroeg aan de snelle dood van het raadgevend referendum, konden de partij met de nieuwe politieke zwaartepunten uiteindelijk niet echt meer deren.

Hervormen is in het woordenboek van D66 onder Pechtold synoniem geworden voor liberaliseren. Weliswaar met een sociaal randje, maar toch vooral alles zoveel mogelijk aan de tucht van een markt overlaten zonder al te veel overheidsbemoeienis. Hoezo pragmatische politiek zonder al te veel ideologische muizenissen? Achter de pragmatische politiek gaat een visie schuil waar D66 steeds opener voor uitkomt.

Los van de linkervleugel

Pechtold maakte zijn partij, zoals hij zelf in Vrij Nederland ook constateert, los van de linkervleugel in de politiek. Als doekje voor het bloeden noemt hij partijen ter linkerzijde nog wel collega’s in het progressieve blok. De tijd dat de PvdA kon rekenen op een trouwe en vaak volgzame bondgenoot is echter definitief voorbij en niet alleen omdat de PvdA kleiner en kleiner wordt.

De opvolger van Pechtold komt onmiddellijk voor de vraag te staan of hij of zij op deze weg voort wil gaan. Er is nog wel wat kader te vinden dat met nostalgie terugdenkt aan de tijd dat D66 zich toch vooral druk maakte over een gekozen minister-president.

Het zal niet de eerste keer zijn dat na een leiderschap dat lang duurde en dat zeer bepalend was voor het politieke en ideologische profiel van een partij, onder de gelederen een richtingenstrijd ontbrandt. De keuze voor Rob Jetten zou erop kunnen duiden dat de partij niet zit te wachten op die richtingenstrijd. Een jonge adept van Pechtold. Niks tussenpaus of even zien hoe de hazen ­lopen.

Lees alle columns van Lex Oomkes in ons dossier.

Lees ook:

Eindelijk weer een echte discussie in politiek Den Haag

De discussie over welk klimaatbeleid te voeren is een verademing. Na al die jaren discussie over identiteit en het unieke aan het Nederlanderschap is het een genoegen om eindelijk te mogen zien dat er een onderwerp opkomt waar de politiek wel voor is uitgevonden, schrijft Lex Oomkes.

Afscheid Pechtold: 'Wilders gaat zijn bumperklever nog missen'

Geprezen door de Kamervoorzitter als 'gecontroleerde sneeuwstorm' met een grote passie voor de democratie, nam Alexander Pechtold afscheid van de Tweede Kamer.

Deel dit artikel

Na twaalf jaar is het gewoon genoeg, een diepere, strategische reden hoeft er niet per se te zijn; weer eens wat anders dan ruzie in de tent