null Beeld

ColumnIrene van Staveren

Cryptomunten: reguleren of aan de markt overlaten?

Irene van Staveren

De mensen om mij heen die in bitcoin belegd hebben, zijn opeens heel stil over die belegging, terwijl ze vorig jaar nog meewarig keken naar mijn man en mij omdat wij niet meededen. Ze kwamen al met allerlei tips voor duistere adviseurs, handige handelsplatforms, en met het argument dat in tijden van hoge inflatie je euro’s elke maand veel minder waard worden. Wij lieten de goedbedoelde adviezen van ons afglijden en zeiden thuis tevreden tegen elkaar dat ons spaargeld weliswaar niet rendeert, maar dat we er evenmin risico mee lopen. Dat bleek anders voor de ruim half miljoen Nederlanders die afgelopen jaar voor het eerst zijn gaan beleggen in cryptomunten.

Juist economen zijn huiverig voor exotische beleggingen, omdat we weten dat zulke markten nogal eens instorten, zonder enige aanleiding. Mijn beroepsgroep keek er niet van op dat cryptohandelsplatform FTX onlangs failliet ging en was ook niet verrast door de ineenstorting van de bitcoinkoers vorig jaar. De munt zakte in waarde van 35.000 dollar bijna een jaar geleden naar 15.000 dollar in november en december en staat nu op 23.000 dollar.

Cryptomunten blijken dus geen veilige haven voor inflatie – die mythe is inmiddels doorgeprikt. En als je geld kwijtraakt, kun je niet rekenen op bescherming van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) of De Nederlandsche Bank (DNB), want die houden vrijwel geen toezicht op cryptomunten. De AFM heeft wel onderzocht of cryptobeleggers zich bewust zijn van de risico’s. Slechts de helft kent de gevaren en ziet het als een vorm van gokken. Spielerei. De andere helft heeft niet door dat ze eigenlijk elke dag naar het casino gaat.

Onze overheid heeft geen probleem met gokken

Daarom willen sommigen regulering door onze financiële toezichthouders. Ik ben het daar niet mee eens. Ten eerste zou dat een stempel van goedkeuring betekenen voor munten die veelal geen enkele binding hebben met een bestaande economie. Ten tweede zou dat betekenen dat wij met zijn allen direct of indirect moeten opdraaien voor de verliezen van gokkers. Dat de helft van die gokkers niet eens doorheeft dat ze roulette speelt, is niet het probleem van de rest, van ons dus – de AFM en DNB waarschuwen regelmatig voor de risico’s. Bovendien heeft onze overheid geen probleem met gokken. De staat is zelfs eigenaar van de Holland Casino’s in ons land en verdient er een leuke duit aan. Wat mij betreft blijven de cryptomunten en de handel erin ongereguleerd.

Behalve dan de CO2-uitstoot van de blockchaintechnologie die veel crypto’s gebruiken. Die technologie vereist een enorme hoeveelheid computercapaciteit en daarmee elektriciteit. De klimaatschade van elke nieuwe bitcoin is soms net zo groot als de marktwaarde van de munt. Daarom lijkt mij een CO2-taks terecht voor elke nieuwe munt die erbij komt. De hoogte van die belasting zou gekoppeld kunnen worden aan de marktprijs van CO2-uitstoot op een emissiemarkt zoals de Europese. Die prijs lag vorig jaar tussen de 60 en 100 euro per ton CO2-uitstoot. Gokken mag best, maar dan wel zonder bij te dragen aan de opwarming van de aarde.

Irene van Staveren is hoogleraar ontwikkelingseconomie aan de Erasmus Universiteit. Voor Trouw schrijft ze om de week een column over economie. Lees ze hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden