Ombudsman

Correcties: een pondje meer graag

Trouw is een kritische krant die veelvuldig anderen wijst op fouten. Maar wat gebeurt er wanneer lezers redacteuren erop wijzen dat die zélf iets verkeerd deden? Genoeg schuldbesef, maar niet altijd adequate actie.

De kwestie

Lezers wijzen de redactie regelmatig op fouten. Drie voorbeelden uit twee weken. In de politieke zaterdagcolumn op 28 september gebruikt de columnist de ‘martelaren van Gorcum’ in zijn betoog. In de krant komt dit te staan als ‘de gruwelijke moord op negentien katholieke priesters in Gorinchem’. Een lezer mailt: Nicolaas Pieck en zijn gezellen kwamen uit die stad, maar de moordpartij vond plaats in Brielle. De lezer heeft gelijk.

In de openingszin van het verhaal over Schotten die van Engeland afwillen, wordt op 14 oktober een man opgevoerd die afkomstig is uit ‘Fife, een landelijk gebied ten zuiden van Edinburgh’. Verschillende lezers wijzen erop dat Fife ten noorden van deze stad ligt.

Op 7 oktober plaatst de Ombudsman, de auteur van deze rubriek die de opinieredactie helpt met de Lezersbrieven, de bijdrage ‘Omslag in denken’. Lezer George de Wit wijst hem daags daarna erop dat hij de brievenschrijver is, maar dat er een andere (lezers)naam onder staat.

Deze drie fouten worden niet rechtgezet in de rubriek ‘Correcties’. De column en het verhaal over Schotland zijn ook verschenen op internet, maar de fouten zijn hier niet aangepast.

In diezelfde periode plaatst Trouw zes correcties in de papieren krant, onder meer over de foute spelling van namen en instellingen. Hieronder de fout dat er ‘Epe’ stond waar werd bedoeld ‘Ede’ en correctie van de datum waarop de eerste Boeing 747 ooit op Schiphol landde, informatie die foutief op de KLM- website stond. Voor zover mogelijk zijn deze zaken begin deze maand op de Trouw-website aangepast, behalve het jaartal van de Boeing.

De standpunten

Het Schrijfboek van de krant zegt dat een journalist fair is als die ‘fouten erkent en snel en royaal rechtzet’. Daarvoor heeft de krant een rubriek: Correcties.

In de dagelijkse praktijk beslist de hoofdredactie of iets wordt rechtgezet. Van auteurs wordt verwacht dat ze lezers beantwoorden die hen wijzen op fouten. De mededeling dat een correctie nodig is, leidt op de redactievloer nogal eens tot de verzuchting: “Toch niet weer?”

De politieke columnist heeft de lezer geantwoord dat hij inderdaad fout zat. Hij vond het een correctie waard, liet hij de opinieredactie weten, waar de brief binnenkwam.

De buitenlandredacteur die de windrichtingen verwisselde heeft dat eveneens geschreven aan de lezer. Ze ging ervan uit dat een correctie weinig zou toevoegen voor lezers van de krant, dagen later.

Ondergetekende, de Ombudsman, heeft per mail een correctie voorgesteld bij de collega die de dagelijkse leiding had, maar verder niet aangedrongen en ook de hoofdredactie niet ingelicht. De lezer kreeg wel excuus.

De auteur van het stuk over de Boeing 747 was in de drukte vergeten het stuk ook op internet te laten aanpassen, dat deed ze direct nadat ze hierop werd geattendeerd.

Oordeel

Waarom de krant zes dingen wel corrigeert maar drie duidelijke fouten die lezers doorgeven niet, is onduidelijk. ‘Ruimhartig’, zoals het Schrijfboek opdraagt, kan het correctiebeleid in deze periode daarom niet worden genoemd.

In de praktijk worden niet alle correcties gemeld aan de verantwoordelijken, de hoofdredactie. Er lijkt nu enige willekeur te heersen. Wellicht zou het beter werken als de hoofdredactie, die iets meer afstand heeft bij de dagelijkse productie, de taak om fouten te inventariseren en over correcties te beslissen, delegeert aan de eindredactie.

Redacteuren, maar ook chefs en eindredactie, moeten er meer op letten dat een stuk op internet vaak makkelijk foutloos gemaakt kan worden. Het zou helpen als het Schrijfboek dit ook adviseert.

De verzuchting ‘alweer een correctie’ is begrijpelijk – niemand ziet de krant graag fouten maken – maar stimuleert niet de benodigde cultuur om correcties te melden. Correcties houden de redacteuren scherp, maar ook hun chefs. Want een redacteur die veel correcties ‘veroorzaakt’, hoeft niet per se een sloddervos te zijn, maar kan ook (te) zwaar belast zijn. Een krant die voor de feiten gaat, en die als kritisch instituut ruimschoots aandacht besteedt aan de fouten van anderen, moet zijn lezers ruimhartiger dan nu uitleggen wanneer die feiten niet blijken te kloppen.

Ombudsman van Trouw Edwin Kreulen bespreekt iedere week ­de ­werkwijze van de redactie. Zie: trouw.nl/ombudsmanHeeft u zelf een vraag of kwestie? Mail naar ombudsman@trouw.nl.

Lees ook:

Fouten die niet worden rechtgezet irriteren lezers

Ook de vorige Ombudsman wees begin 2018 op fouten die niet worden rechtgezet in de krant.

Een correctie mag meer zijn dan kort, kil en zakelijk

Correcties in de krant wekken de schijn van noodzakelijk kwaad. Dat ligt aan de afgelegen plek die ze doorgaans krijgen toebedeeld en de minimale ruimte. Het brengt met zich mee dat lezers in correcties vrijwel altijd een heldere uitleg en context ontberen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden