CommentaarCorona-vaccin

Corona is alleen effectief aan te pakken door samenwerking, ook bij de jacht op een vaccin

Rommelig oogt het zeker. Net als bij het begin van de coronapandemie tonen de EU-lidstaten met hun handelwijze dat er van Europees beleid in de gezondheidszorg geen sprake is. Versoepeling van de lockdown, openen van de grenzen, bevorderen van het toerisme: ieder land volgt zijn eigen koers. Ontstond er in het begin van de pandemie een ieder-voor-zich zoektocht naar hulpmiddelen als mondkapjes en testmaterialen, nu lijkt het weer ieder-voor-zich bij het verkrijgen van een vaccin. Zo hebben vier landen (Nederland, Italië, Duitsland en Frankrijk) alvast 300 tot 400 miljoen doses van een Brits vaccin besteld bij farmaceut AstraZeneca, en nam Duitsland een eigen belang in een biotechnologiebedrijf dat een vaccin aan het ontwikkelen is.

Is dat erg? Gezondheidszorg is immers geen Europese bevoegdheid, de lidstaten zijn verantwoordelijk. De pandemie heeft echter opnieuw duidelijk gemaakt dat het zo simpel niet ligt. Net als bij milieuvervuiling of klimaatschade is een grensoverschrijdende ziekte namelijk alleen effectief aan te pakken als landen samenwerken. Dus afstemming van beleid om maatregelen maximaal effectief te laten zijn en gezamenlijke inzet om maximale slagkracht te krijgen op het wereldtoneel.

In Brussel bestaat daarom ergernis over de eigen initiatieven van lidstaten. Die zeggen, zoals minister Hugo de Jonge, dat ze de Europese Commissie wel degelijk keurig op de hoogte houden. We moeten én-én doen, aldus deze lidstaten: eigen initiatieven die ook andere EU-landen kunnen helpen én Europees beleid. Waarop de commissie zal betogen dat die eigen initiatieven de slagkracht van de commissie nu juist beperken.

Én-én-én-én moet het parool zijn

Gezien het enorme belang van een vaccin is een meersporenbeleid echter niet onverstandig. Mits de claim van solidariteit niet alleen met de mond wordt beleden, het vaccin ook echt ten goede kan komen aan andere lidstaten en de commissie volop steun krijgt bij de ontwikkeling van de pan-Europese strategie. In Europa nemen vaker kopgroepen een initiatief waarbij andere landen kunnen aanhaken, bijvoorbeeld bij defensie of bij de euro. Misschien niet ideaal, maar soms werkbaar.

Het is hoe dan ook verheugend dat Nederland ditmaal in gezelschap verkeert van landen die Nederland eerder verweten financieel niet solidair te zijn. EU-commissaris Stella Kyriakides zal bovendien morgen haar Europese ‘vaccinstrategie’ ontvouwen, dat hopelijk ook krachtige stappen zal bevatten. Want én-én is mogelijk niet eens genoeg, én-én-én-én kan met alle onzekerheden over de pandemie en de vaccinontwikkeling wel­eens het parool zijn. Waarbij het de EU zou sieren als ze niet alleen de interne solidariteit voor ogen houdt, maar de noodzakelijke solidariteit op wereldschaal eveneens.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden