null Beeld
Beeld

CommentaarTreinverkeer

Concurrentie op het internationale spoor is geen ramp voor de reiziger

Redactie Trouw

Meer marktwerking op het overvolle Nederlandse spoornet is onwenselijk omdat het om een cruciale nutsvoorziening gaat. Maar dat argument gaat niet op voor het snel groeiende internationale treinverkeer. Met meer aanbieders kan dat sneller groeien, waardoor deze groene reistrend zelfs wordt versterkt.

Sinds de coronacrisis en door de hoge brandstofprijzen en een toenemende wens naar duurzaam vervoer, is de vraag naar Europese treinreizen snel aan het groeien. Daarom zet staatssecretaris Vivianne Heijnen van infrastructuur en waterstaat de deur open voor meer aanbieders op het internationale treinverkeer. De NS zijn hier mordicus op tegen en spreken over een ‘doemscenario’ dat ‘slecht’ is voor de reiziger.

Politieke discussie beslecht

Het zijn argumenten waarmee het spoorbedrijf al ruim 25 jaar concurrentie op het spoor probeert tegen te gaan. In die tijd werden kleine stukjes van het spoornet opengesteld voor concurrentie, op plekken waar de NS zelf de dienstverlening staakten. Nieuwe partijen namen met succes het treinverkeer in die regio’s over. Maar het ‘hoofdrailnet’ bleef voor de NS.

De discussie over marktwerking op het spoor leek in 2014 te zijn beslecht. Er werd toen politieke overeenstemming bereikt: het Nederlandse spoorwegnet was overvol en meer marktwerking leidde niet tot een efficiëntere dienstverlening. Dat is nu nog steeds het uitgangspunt, ook al worden er mogelijk nog op enkele trajecten (Zwolle-Groningen en in Zuid-Limburg) nieuwe spoorbedrijven toegestaan. Voor de rest blijft het hoofdrailnet voorbehouden aan de NS.

Zo’n monopoliepositie hebben de NS ook op het internationale vervoer (de treinen van Amsterdam naar Parijs, Brussel en Londen) en dat willen ze graag zo houden. Maar volgens Heijnen prikkelt enige concurrentie bedrijven om de reiziger ‘voortdurend een aantrekkelijk aanbod te bieden’.

Staatssecretaris kan weinig doen

De NS voorspellen dat de huidige frequentie van ritten en service voor de internationale reiziger wegvalt. Maar dat zijn geen sterke argumenten – sterker: dit zijn precies de problemen die de NS bij het binnenlandse treinverkeer hebben. Het imago van de NS heeft hierdoor een forse deuk opgelopen, de reiziger lijdt onder het personeelstekort. Ritten zijn geschrapt, treinen zitten overvol of vallen uit. En de staatssecretaris kan alleen de NS als monopolist aansporen tot verbetering.

Het internationale spoor is geen cruciale nutsvoorziening, zoals het binnenlandse openbaar vervoer waar we ook onrendabele lijnen in de lucht willen houden. Het hoeft daarom niet dezelfde overheidsbescherming te krijgen als het hoofdrailnet. Enige concurrentie op het internationale spoor kan bovendien helemaal geen kwaad. Misschien prikkelt het de NS zelfs om ook eens kritisch te kijken naar de eigen binnenlandse dienstverlening.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden