OpinieJeugdzorg

Complexe jeugdzorg ook belangrijk na het 18de jaar

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Begeleid jongeren met complexe problemen in kleine stapjes naar zelfstandigheid en gooi ze na hun 18de verjaardag niet meteen in het diepe. Zo voorkom je veel ellende, betoogt Annemarie Oonk, gedragskundige bij de Prinsenstichting.

De complexe jeugdzorg, voor kinderen en jongeren met meerdere problemen tegelijk, moet niet plotseling ophouden bij achttien jaar. Dit zeggen de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, de Kinderombudsman, de Nationale Ombudsman, de Nederlandse Zorgautoriteit en de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving eind april in een open brief.

De zorg voor licht verstandelijk beperkte (lvb) jongeren had met precies hetzelfde probleem te kampen als de complexe jeugdzorg.

Lvb’ers worden chronisch overschat, zowel door zichzelf als door hun omgeving. Ze willen graag meedoen in de maatschappij, maar daar beginnen de problemen als ze achttien worden. Wanneer hun complexe jeugdzorgtraject stopt, krijgen ze ineens te veel vrijheid. Ze moeten van een gesloten naar een open instelling, wat zorgt voor veel weerstand, eenzaamheid en onbegrip bij de jongere zelf, met als gevolg een terugval in (gedrags)problematiek. Ze lopen het risico dat ze worden opgepakt als hangjeugd of makkelijk worden verleid als drugskoerier.

Inmiddels zijn de wettelijke kaders bij lvb-jongeren aangepast en is de begeleiding opgerekt van 18 tot 23 jaar.

Beter voorbereid in de wijde wereld

Trek dit beleid door voor de complexe jeugdzorg. Hoe eerder je begint een pad uit te stippelen, hoe beter voorbereid een jongere in de wijde wereld terechtkomt. De truc is dat je niet wordt losgelaten vanaf je achttiende levensjaar en veel eerder, al in de vroege puberteitsfase, wordt begeleid bij het toewerken naar zelfstandig leven. Het is belangrijk om vanaf zeventien jaar een bewindvoerder of wettelijk vertegenwoordiger te betrekken. Van het 18de tot 23ste levensjaar kan deze persoon een jongere met kleine stapjes begeleiden naar een zelfstandig leven.

Behalve het aanpassen van de wettelijke kaders, moeten we met elkaar om tafel om maatwerk te leveren op gemeenteniveau. De lokale politie moet weten wat de problematiek is, maar ook winkeliersverenigingen en werkgevers moeten in actie komen. Door de jongeren met complexe problemen een stem te geven, regie te laten ervaren en perspectief te bieden die past bij hun wensen en behoeften, wordt veel ellende voorkomen of verminderd. Zo zijn lvb’ers die voorheen voor overlast zorgden, aan de slag als bakfietskoerier voor winkeliers in Schagen.

Dit perspectief zou ook geboden moeten worden aan jongeren zonder een verstandelijke beperking maar met complexe problemen wanneer ze de leeftijd van achttien naderen.

Lees ook:

Hoogleraar Annemiek Harder: ‘Geld gaat naar lichte zorg, het kwetsbaarste kind is de dupe’

Het gaat slecht met de grote jeugdzorgaanbieders. Gemeenten investeren in preventie en lichte zorg in plaats van in complexere zorg die grotere instellingen aanbieden, zegt hoogleraar Annemiek Harder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden