Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Coalitie vergeet de controlerende taak

Opinie

Lex Oomkes

© Maartje Geels
column

Het is elke dinsdag weer een weinig verheffende voorstelling als de Kamer de agenda probeert samen te stellen. Weinig verheffend om verschillende redenen. Het gaat meestal om bijzonder kleine onderwerpjes en veel is bedoeld om nog eens, hopelijk ook voor een heleboel journalisten, het eigen verheven partijstandpunt te kunnen herhalen.

Met de wetgevende en controlerende taak van het parlement hebben al die verzoeken om debatjes bijzonder weinig te maken. Incidentenpolitiek in optima forma.

Lees verder na de advertentie

Het vaste ritueel van dat uurtje vrij worstelen is echter ook niet erg hoopgevend. De oppositie vraagt om een debat, de coalitie blokkeert het verzoek. Zo gaat het in 99 van de honderd gevallen en bij het overgrote deel van die gevallen is dat volkomen terecht.

De wil van de meerderheid van één zeteltje kan ook bijzonder gaan knellen

Maar de wil van de meerderheid van één zeteltje kan ook bijzonder gaan knellen. Premier Mark Rutte maakte op vrijdag – na het besluit van de top van Unilever om samenvoeging van de hoofdkantoren in Rotterdam af te blazen – bekend dat besloten was de afschaffing van de dividendbelasting te heroverwegen. De Kamer zou nog horen wat die heroverweging voor gevolg zou hebben.

Dat er de dinsdag daarop door de oppositie zou worden gevraagd om een debat over die mededeling is, gezien het vast terugkerende ritueel, niet verrassend. Verrassender is eerder dat het een heel normaal verzoek was, dat desondanks door de coalitie werd geblokkeerd.

Daarvoor werd de wat vreemde redenering gehanteerd dat het kabinet alleen aangekondigd had het besluit tot afschaffing te willen heroverwegen en dat dus niet bekend was wat die heroverweging zou opleveren.

Een redenering waar helemaal niets van klopt, als ook parlementariërs uit het coalitiekamp tenminste hun eigenlijke taak serieus nemen. Die taak bestaat niet uit het koste wat het kost uit de wind houden van partijgenoten in het kabinet. De taak van een lid van een regeringsfractie is evengoed het vragen om een verantwoording over een in de boezem van het kabinet genomen besluit. Ook het besluit iets te heroverwegen is een besluit. Dat die heroverweging er in ieder geval in theorie toe zou kunnen leiden dat de afschaffing van de dividendbelasting ondanks Unilever niet ter discussie wordt gesteld, doet daar niets aan af.

Kennelijk mogen dergelijke overwegingen tegenwoordig in een coalitie geen rol meer spelen. De Kamermeerderheid is louter nog een buffer tegen aanvallen op het kabinet. Dualisme is in de Nederlandse politieke verhoudingen vrijwel altijd een vrome wens geweest. Het is meer theorie dan praktijk en deze coalitie vormt daarop geen uitzondering.

Je kunt echter ook veel te ver gaan. Het politieke debat zelf wordt meer en meer een ritueel en staat inmiddels ver af van waartoe het ooit werd uitgevonden. De steeds krappere meerderheid waarmee moet worden gewerkt is daar ongetwijfeld mede debet aan. Dat argument wordt echter een excuus om de rol van volksvertegenwoordiger maar helemaal te beperken tot die van slippendrager.

SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij leidt een werkgroep van Kamerleden die moet kijken hoe het parlement beter zijn werk kan doen. Een belangrijke, maar onmogelijke opdracht. Tenminste als de werkgroep met meer dan alleen vrome wensen wil komen. Vrome wensen kunnen de strijd met machtspolitiek nooit winnen. 

Lex Oomkes is senior politiek redacteur bij Trouw, en schrijft wekelijks een column.

Deel dit artikel

De wil van de meerderheid van één zeteltje kan ook bijzonder gaan knellen