Christelijke politiek valt of staat niet met het CDA

opinie

Erica Meijers, theologe en hoofdredacteur van De Helling en tijdschrift wetenschappelijk bureau GroenLinks

Campagnemateriaal van het CDA © ANP
Opinie

Prominent CDA'er Doekle Terpstra beleed afgelopen weekeinde in deze krant zijn geloof in de christen-democratie, juist nu deze haar oude machtspositie definitief verloren lijkt te hebben

Onder de kop 'Ik geloof in christelijke politiek' schreef Terpstra dat de christen-democratie een gezonde toekomst tegemoet gaat, omdat 'christen-democraten het verhaal hebben waar de samenleving naar op zoek is'.

Niet voor de hongerigen en dorstigen
Net als veel anderen lijkt hij de aanwezigheid van christenen in de politiek te vereenzelvigen met christelijke politiek. Dat is niet terecht. Neem bijvoorbeeld de oproep van een groep predikanten die vlak voor de verkiezingen in deze krant stond, om sociaal te stemmen (Trouw, 29 augustus). Daarbij dachten zij eerder aan de SP of een andere linkse partij dan aan een 'christelijke' partij.

Deze predikanten, en ik met hen, geloven er niet in dat de christen-democratie werkelijk heeft ingestaan voor de zorg voor de hongerigen, dorstigen, vreemdelingen en zieken, zoals Doekle Terpstra nog altijd gelooft. Sterker nog, zij - en ik met hen - geloven helemaal niet in christelijke politiek.

Die is namelijk niet pas sinds de laatste verkiezingen failliet, maar was dat al sinds de dagen dat dominees en regeringsleiders met de zekerheid van Gods zegen juichend de Eerste Wereldoorlog introkken en zo talloze soldaten - aan beide kanten van het slagveld overigens - uit naam van God de loopgraven en de dood injoegen.

Apartheid
Christen-democratie is al failliet sinds in Zuid-Afrika de apartheid werd ingevoerd met een beroep op de Bijbel. Daarbij vergeleken is het akkefietje van het CDA met de PVV kinderspel; al zou het wel eens de herinnering aan deze beide christelijke geweldssanctioneringen kunnen zijn geweest, die het verzet tegen deze samenwerking aanwakkerde.

Wie politiek wil voeren in een bijbelse geest, zou de woorden vrede en gerechtigheid tot leidraad van zijn handelen moeten nemen, niet de bescherming dan wel bevordering van het christendom of van religie in het algemeen.

Doorbraakbeweging
In het debat over de christenen in de politiek dat na 1945 in de protestantse kerken werd gevoerd, constateerde de hervormde theoloog K.H. Miskotte al dat de gedachte van een christelijke overheid in een toenemend seculiere samenleving niet meer van toepassing kon zijn. In een neutrale overheid zag hij evenmin brood, aangezien het optreden van de overheid in de praktijk nooit neutraal is. Hij pleitte voor een rechtvaardige overheid en verving zo de confessionele opvatting van politiek door een seculier-bijbelse.

De Doorbraakbeweging ging van dezelfde gedachte uit en sindsdien koos een aanzienlijke groep christenen voor andere partijen dan de christelijke.

Het vermoedelijke einde van de christen-democratie wil dus bepaald niet zeggen dat het christelijk (of enig ander) geloof nu het politieke speelveld verlaat. Daarvan kan uiteraard geen sprake zijn. Ten slotte gaat het in het geloof om een andere wereld voor iedereen en niet slechts voor een select groepje uitverkorenen.

Niet ergens anders
Christenen mogen dan anders zijn, ze zijn niet ergens anders. Zowel in politiek als geloof gaat het om een wereld waarin vrede en recht heerst. Dat verbindt beide werelden en ze zullen elkaar dus ook onvermijdelijk blijven tegenkomen.

En in een goed bijbelse traditie zal daarbij kritiek op zowel religieuze als politieke praktijken en instituties voortdurend aan de orde moeten zijn.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie