ColumnSylvain Ephimenco

China’s digitale gevangenis doet George Orwells ‘1984’ verbleken

Wie kent de naam van de Chinese journalist Chen Jieren en waar zijn de mensen die tegen zijn martelgang protesteren? Dat zijn er weinig, gezien de spaarzame artikelen die vorige week over zijn veroordeling zijn verschenen. Chen Jieren is door de Chinese justitie tot vijftien jaar gevangenisstraf en een boete van omgerekend bijna een miljoen euro veroordeeld. Deze journalist werkte ooit voor de staatskrant People’s Daily maar werd later bekend door zijn blog waarin hij de corruptie van leden van de Communistische Partij in de provincie Hunan aan de kaak stelde. 

In 2018 werd Jieren voor het eerst gearresteerd maar nu is hij veroordeeld wegens ‘provocatie, afpersing en omkoping’. Volgens zender CNN verwijt de rechtbank de journalist ‘de Communistische Partij en de regering te hebben aangevallen en belasterd door valse informatie en kwaadaardige speculatie te publiceren’.

Op de ranglijst van de organisatie Reporters Without Borders over persvrijheid staat China op de 197ste plek. Alleen drie landen doen het nog slechter, met als hekkensluiter Noord-Korea. Waren het maar alleen journalisten die onder de communistische zweep moeten leven. Maar sinds Xi Jinping president is (2013) en een persoonlijk regime introduceerde, is China in een soort digitale gevangenis veranderd die ‘1984’ van George Orwell steeds meer doet verbleken. 

Je hebt natuurlijk de meedogenloze fysieke onderdrukking van gelovigen als christenen en vooral moslims. In concentratiekampen van de provincie Xinjiang worden meer dan een miljoen etnische moslims, de Oeigoeren, ‘heropgevoed’, wat ook foltering, hersenspoeling of het verplicht eten van varkens inhoudt (zie mijn column van 28 november jl.).

Een elektronische armband om naar school te mogen gaan

Maar dat China als geen ander land hypermoderne middelen, van camera’s met gezichtherkenning tot apps op smartphones, weet in te zetten om zijn volk te knechten, is werkelijk beangstigend. Dit weekeinde las ik de getuigenis van de correspondent van het Franse dagblad Le Journal du Dimanche. Daarin wordt beschreven hoe in deze tijden van coronapandemie in China het leven door drie kleuren op je smartphone (van groen en geel tot rood) en een QR-code wordt bepaald. “Om boodschappen te doen in een boetiek of zelfs naar de kapper gaan moet ik de kleur op mijn mobieltje laten zien, een code scannen en minutenlang papieren invullen. Als de kleur rood is, heb ik Covid-19 en word ik onmiddellijk door de politie opgepakt. Ook mijn zoon van vijftien moet zijn smartphone overal laten zien en de autoriteiten willen nu dat hij een elektronische armband gaat dragen om naar school te mogen gaan.”

Het wordt tijd dat de poging van totale (economische) heerschappij van het China van Xi een halt wordt toegeroepen. Te beginnen met de EU, die in haar relatie met dat land tekenen van weifeling vertoont. Laten de EU-landen de pandemie als een alarmsignaal gebruiken en allereerst de productie van medicijnen, nu grotendeels in handen van China, naar Europa terughalen.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden