null Beeld
Beeld

OpinieCommentaar

China heeft de aanstormende demografische crisis volledig aan zichzelf te danken

China krijgt alsnog de rekening gepresenteerd voor zijn decennialange radicale bevolkingsbeleid. En het lijkt bovendien van die periode (grofweg 1980-2016) onvoldoende geleerd te hebben. Want nog steeds stelt de regering een limiet aan het aantal kinderen dat een Chinees stel mag krijgen – ditmaal drie, waar het eerst twee was en daarvoor één. Nog steeds met de gedachte dat een overheid op dit vlak direct mag ingrijpen in de keuzevrijheid van mensen.

In essentie is deze stap een impliciete erkenning van het desastreuze effect van de eenkindpolitiek. Het geboortecijfer is nu zo laag, dat de bevolking snel vergrijst en de economie en zorg voor ouderen in gevaar komen. Een veel geleidelijker demografische ontwikkeling had dat voorkomen en was ook mogelijk, gezien de al sterke daling van het geboortecijfer in de jaren zeventig. Als Peking toen had ingezet op betere sociale zekerheid, gezondheidszorg en meer voorlichting, waren immense sociale drama’s voorkomen.

Want nu sloeg de Chinese regering door naar het extremisme van de eenkindpolitiek, met zijn gedwongen abortussen en sterilisaties, miljoenen vondelingen en kindermoorden, en een bevolking waar in sommige jaargangen een vijfde tot een kwart minder meisjes werden geboren dan jongens. Waar toenemende welvaart hoe dan ook geboortecijfers laat dalen, is nu ook een hele generatie geïndoctrineerd door het idee dat één, en heel misschien twee kinderen, het maximum moet zijn. Hun levensstijl is daaraan aangepast, alles is gericht op het vooruithelpen van dat ene kind. Extreem hoge uitgaven voor opvoeding en onderwijs zijn een logisch gevolg.

Slechte positie van werkende moeders

De Chinese regering belooft dat er ‘ondersteunende maatregelen’ komen om de geboorte van meer kinderen te bevorderen. Maar de ervaring in andere landen – Zuid-Korea, Japan, Italië, landen in Oost-Europa – leert dat een laag geboortecijfer zich niet zomaar laat opkrikken. Bovendien is juist in China kinderopvang slecht geregeld, is zeer duur ­privéonderwijs inmiddels noodzaak en moet de huidige generatie financieel ook al in hun eentje voor veel grootouders zorgen. Om over de slechte positie van werkende moeders – en breder: meisjes en vrouwen – nog te zwijgen.

Als een repressieve staat de bevolking iets wil verbieden, zoals kinderen krijgen, komt die nog een heel eind – vooral door totale controle en de inzet van veel geweld. Maar mensen iets wél laten doen, zoals meer kinderen krijgen, is voor zo’n staat veel lastiger. De Chinese regering levert niet de sociaal-economische zekerheid en de vrijheid die mensen in staat stelt eigen keuzes te maken, inclusief het streven naar een groot gezin. Ze heeft de aanstormende demografische crisis dan ook volledig aan zichzelf te danken.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden