null Beeld

ColumnJamal Ouariachi

Censuur wordt gepresenteerd als vrijheid en de openheid van het liberalisme als een dwangbuis

Jamal Ouariachi

Een jaar of twee terug belandde ik met mijn dochtertje in het inmiddels ter ziele gegane speel­inferno TunFun. Deze onderwereld bevond zich in een voormalige autotunnel onder het Amsterdamse Mr. Visserplein. Alles was er afgedekt of omhuld met schuimrubber, van de betonnen vloer tot de metalen stangen waaruit de speeltoestellen waren opgebouwd. Het idee was, geloof ik, dat je je nergens aan kon stoten of openhalen, dat elke vallende dreumes, peuter of kleuter zacht terecht zou komen en dat ouders voor de duur van het bezoekje hun waakzaamheidsapparatuur even op de relax-stand konden zetten.

Een wereld waarin niemand gekwetst kan raken: daar dromen ook sommige religieuze groeperingen van. En ze laten het niet bij dromen. NRC onthulde vorig weekend de ‘gumcultuur’ onder uitgevers van school­boeken voor het basisonderwijs. Onder druk van christelijke lobbygroepen wordt er driftig gecensureerd: ‘discutabele theorieën’ zoals ‘evolutie’, ‘ver doorgevoerde vormen van emancipatie’ en wezens als spoken, draken en heksen – het is allemaal taboe. “Sprookjesfiguren liggen gevoelig bij gereformeerde scholen”, verklaarde een uitgever, een uitspraak die menig atheïst een bulderlach zal ontlokken. Maar laat ik hier niet een bestaat-God-wel-of-niet-spelletje van maken. Dat is niet de kwestie.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers reageerde via Twitter op het NRC-artikel: “Veel liberalen zijn nu vooral voor de vrijheid om te zijn zoals ze zelf zijn. Alles wat afwijkt, moet verboden worden. Beklemmend.”

Een bizarre omkering

Dat is een bizarre omkering: censuur gepresenteerd als vrijheid, en de openheid van het liberalisme als een dwangbuis. Ik moet de ­liberale lobbygroep nog tegenkomen die probeert de discutabele theorie van het christendom uit de schoolboeken te schrappen, al zullen er vast kindertjes ’s nachts wakker liggen van de vraag of zij met hun zonden voorgoed hun zielenheil verkwanseld hebben. Het doet er niet toe waar je in gelooft: in de Nederlandse maatschappij bestaan vele levensbeschouwingen naast elkaar. Als je diep gelooft in de robuustheid van je eigen wereldbeeld, dan hoef je niet bang te zijn om je kinderen bloot te stellen aan andermans opvattingen. Integendeel. In plaats van hun wendbare geest af te plakken met schuimrubber, kun je ze beter de gelegenheid geven af en toe een mentale schram of blauwe plek op te lopen. Goed voor de weerbaarheid.

Maar mag dit alles ons eigenlijk verbazen in een maatschappij waarin zelfs het hoger onderwijs in de greep is gekomen van de TunFun-heilstaat? Safe spaces, diversity officers, trigger warnings: het lijken uitingen van het streven naar diversiteit, maar werkelijke ­diversiteit doet soms pijn. Werkelijke diversiteit betekent: een wereld vol andere mensen, met hun eigen gedachten die soms diametraal tegenover de jouwe staan. Je kunt censureren wat je wilt: de Ander gum je nooit weg.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve­­ romans en verhalen schrijft hij onder meer recensies en columns. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden