Beeld Trouw

Column Leonie Breebaart

Camera's

Dat zul je altijd zien. Op het moment dat heel Nederland betwijfelt of de politie nog antwoord heeft op de maffiose praktijken van de onderwereld, verkondigt een expert met wel heel weinig begrip van veiligheid, dat ‘nieuwe technologie’ ons het gevoel van veiligheid terug gaat geven. En dat is dan weer verleidelijk voor de politiek, zo’n robotische oplossing die geen menskracht vraagt.

Het nieuwste toverwoord, heb ik begrepen, is de scanauto, al blijft het waarschijnlijk niet bij auto’s alleen, want ‘in principe moet je vooruitkijken, de technologie is er’, aldus Leon Verver van de Stichting Dutch Institute for Technolgy, Safety and Security. Te gast bij Nieuwsuur mocht hij uitleggen wat er zo goed is aan met camera’s toegeruste politieauto’s, zoals die nu al door de wijken rijden. Deze wagentjes verzamelen veel meer data dan agenten ooit in zicht krijgen.

Tot nu sporen ze foutgeparkeerde, en in Amsterdam ook gestolen auto’s op. Maar inderdaad, daar blijft het vast niet bij, want de Amsterdamse wethouder Sharon Dijksma onderzoekt al of je met die scanauto’s ook greep krijgt op ‘het type zaken’ als illegaal vuilnis, ‘waar burgers zich enorm aan ergeren’. Valt onder ‘dat type zaken’ ook gezichtsherkenning? Volgens de Nos liggen er al plannen om op straat ‘gedecteerde gezichten’ te vergelijken met een databank van ‘gezochte en verwarde personen’.

Dus omwille van je eigen veiligheid word je straks misschien stiekem gefilmd en vergeleken met ‘gezochte personen’. Dat klinkt toch wel onprettig, vond ook Mariëlle Tweebeeke van Nieuwsuur.

Leon Verver zag alleen maar kansen. De straatbeelden zou je ook kunnen verzamelen door drones en fietsen. Klinkende resultaten waren er ook al, zoals intelligente lantaarnpalen, die glasgerinkel herkennen. Zodat de buurt het weet als er wordt ingebroken.

Beperkt begrip van veiligheid

Goh, zou dat het veiligheidsgevoel echt bevorderen? Mij doen zulke oplossingen denken de hysterie-bevorderende buurtapp: “Er rijdt een onbekend busje door de straat!” Omdat ik niet graag een hysterica word, heb ik altijd geweigerd me bij zo’n app aan te sluiten. En het idee dat niet alleen de buren, maar ook lantarenpalen, fietsen en drones mij in de gaten houden, vind ik ronduit angstaanjagend. Vond Leon Verver dat dan niet? Nou nee, ‘want als je sec naar de veiligheid kijkt’, kon je hier toch alleen maar voor zijn?

Hier wreekt zich denk ik een beperkt begrip van veiligheid, dat alleen maar wordt gedefinieerd vanuit mogelijk gevaar, en dat daarmee het gevoel van onveiligheid bevordert. Een veilig gevoel krijg je juist als mensen elkaar vertrouwen. Als je niet uitgaat van gevaar.

In de buurt waar ik al decennia woon gebeurt ook weleens wat, tot liquidaties aan toe. Superveilig is het niet. Maar het idee dat buurtgenoten nog voordat ze iets verkeerd hebben gedaan worden beloerd, legitimeert de sfeer van angst, wantrouwen, monitoren en verklikken, die het buurtgevoel juist uitholt.

Wat wel werkt? Met elkaar in gesprek blijven, ook met lastige hangjongeren en mensen die vuilnis neerkwakken. Dat gesprek kunnen robots niet vervangen.

Wat is daar nou erg aan? Leonie Breebaart onderzoekt in haar column de actualiteit op filosofische wijze. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden