null

OpinieKlimaat

C02-compensatie is juist schadelijk voor natuurbeheer en klimaatbeleid

Beeld Anita Huisman

CO2-compensatie mag geen falend klimaatbeleid en extra uitstoot legitimeren, vinden Stephan Brandigt en Petra Lettink, voorzitter en directeur van Klimaatverbond Nederland.

De afgelopen weken voerden bosbeheerders in Trouw een stevige discussie over de kwaliteit van het onderhoud van de Nederlandse natuur (‘Red het bos’, 8 februari en ‘Het Nederlandse bos verdient beter dan valse paniek’, 18 februari). Reden voor de (on)nodige paniek is dat het budget dat de afgelopen kabinetten voor dit natuurbeheer reserveerden structureel te laag is. CO2-compensatie moet hier oplossing bieden. Deze route gaat paradoxaal genoeg ten koste van zowel het natuuronderhoud als het klimaatbeleid.

Aan de stam van CO2-compensatieprojecten groeien nu twee nieuwe loten van eigen bodem. De CO2-bank van de Rabobank en de Stichting Nationale Koolstofmarkt, met grote partijen als Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten.

Vernatting

De laatste biedt partijen die hun CO2-emissies willen compenseren aan om te participeren in projecten waarmee onder andere vernatting van veenweidegebieden of het klimaatslim beheer van bestaande bossen wordt bekostigd. Het idee is dat het broeikasgas op natuurlijke wijze wordt opgenomen.

Als een bedrijf of organisatie al haar resterende uitstoot afkoopt mag ze zich klimaatneutraal noemen. De provincie Gelderland toont interesse in deze vorm van compensatie en ook het ministerie van infrastructuur en waterstaat ziet mogelijkheden om emissies via nationale CO2-credits te compenseren. Een win-winsituatie, zou je denken.

Bodemdaling

Het is echter iets complexer. Natuurlijk zijn natte veenweidegebieden en klimaatslimme bossen belangrijk. Veenweidegebieden stoten CO2 uit als gevolg van ontwatering terwijl het Nederlands bos door hittegolven, verdroging en stikstof danig in de problemen is gekomen. We hebben als samenleving niet de luxe deze gebieden kapot te laten gaan. De bodemdaling van het Groene Hart laat dat wel zien. En een klimaatslim bos is toch feitelijk de enige route waarmee het Nederlands bosbeheer in een veranderend klimaat nog kan overleven. Dat is niet een extra of nieuwe inspanning ten behoeve van de CO2-opslag. Het uitvoeren van dergelijke slimme en wezenlijke maatregelen gaat over noodzakelijk en onvermijdelijk beheer van veenweiden en bossen.

We hebben de Stichting Nationale Koolstofmarkt of andere compensatieprojecten niet nodig om goed natuurbeleid te voeren. Is het niet logischer om regulier beheer uit te voeren en de CO2-opname die dat oplevert als winst te boeken? Dat is pas win-win.

Legitimatie

Wie de route van de Nationale Koolstofmarkt goed bekijkt, ziet hier bijna omgekeerde compensatie. Doordat we veenweidegebieden en bossen fatsoenlijk verzorgen, mogen we extra CO2 uitstoten met onze warmtevoorziening of autogebruik. Het legitimeert falend klimaatbeleid en emissies die bijdragen aan de klimaatcrisis.

Wat dan wel? Overheden en bedrijven kunnen uitstekend zelf intern een stevige prijs op hun CO2-emissies zetten, die overeenkomt met de schade die klimaatverandering veroorzaakt. Die stevige prijs kunnen ze doorberekenen in hun eigen bedrijfsvoering, aanbestedingen of bij afwegingen in de ontwerpfase. Dit zorgt voor duurzame besluiten en daarmee grotere klimaatwinst.

Beprijzen

Het brengt natuurlijk niet alle emissies in een keer naar nul. Door de resterende emissies ook te beprijzen en daarmee een (eigen) klimaatfonds op te zetten, zet je middelen opzij om initiatieven te ondersteunen die werken aan (technologische) innovaties en om zelf duurzame energie toe te passen en te besparen. Het geeft ook ruimte om met partners in arme landen gezamenlijk een antwoord te vinden op de klimaatcrisis daar, grotendeels veroorzaakt door de rijke landen. En ja, ook duurzaam beheer van veenweiden en bossen kan een, liefst structurele, impuls krijgen. Maar doe dan niet alsof je met die impuls zomaar klimaatneutraal bent.

Lees ook:

Het Nederlandse bos verdient beter dan valse paniek

De bossen bieden mens en dier veel meer dan critici doen voorkomen, schrijven Jan den Ouden, docent bosbeheer Universiteit Wageningen, Frits Mohren, hoogleraar bosbeheer Universiteit Wageningen en voorzitter Koninklijke Nederlandse Bosbouwvereniging (KNBV) en Simon Klingen, namens een groep mensen die werken met de bossen.

Geef de natuur de kans, zeggen natuurorganisaties. ‘Er is nu anarchie in het bos’

Vlaktekap is schadelijk voor het bos, schrijven de stichtingen NatuurAlert en Natuurvolgend Bosbeheer aan de Tweede Kamer. Ook andere vormen van revitalisering in de Bossenstrategie van minister Schouten doen het bos meer kwaad dan goed, zegt oud-bosbeheerder Frits van Beusekom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden