Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Buigen in Pyongyang. Het voelde alsof ik respect betoonde aan Adolf Hitler

Opinie

Stevo Akkerman

© Trouw
Column

Het is het heilige der heiligen van Pyong­yang: het Mansudae-monument voor de Grote Leiders. Dagelijks betuigen Noord-Koreanen er eer aan Kim Il-sung en Kim Jong-il, de mannen die van hun land de meest totalitaire staat op aarde maakten. 

Ook de schaarse buitenlandse bezoekers worden meestal eerst hierheen gebracht om mee te buigen voor de 22-meter hoge beelden van de vader en grootvader van de huidige Grote Leider. De altijd aanwezige Noord-Koreaanse begeleiders staan garant voor een sfeer van opperste eerbied: gedempte stemmen, strenge blikken, strikte aanwijzingen.

Lees verder na de advertentie

Ik was er in het najaar van 2014, samen met andere Europese journalisten, en ook ik heb meegedaan aan deze ceremonie. Een buiging ging me te ver, maar een knikje met het hoofd – nadat onze groepsleider bloemen had gelegd – leek me onontkoombaar. Het was, om mijn geweten te sussen, het meest moeizame knikje ooit, echt nauwelijks waarneembaar. Ik had getwijfeld of ik het überhaupt moest doen, maar ik dacht dat ik geen keuze had. Wilde ik deze trip tot een succes maken, dan moest ik onze gastheren (officials van het Noord-Koreaanse ‘vredescomité’, die zeiden ook wel interesse te hebben in ‘business’) te vriend houden. Om binnen alle beperkingen toch zoveel mogelijk te proeven van dit bittere land.

Tevreden

Later bleek dat de collega van The Guardian zich op diplomatieke wijze had onttrokken aan de ceremonie. Het voelde toch een beetje alsof ik zonder enige noodzaak mijn respect had betoond aan Adolf Hitler. Die vergelijking was niet zo vergezocht: de VN hadden kort daarvoor een rapport gepubliceerd over de Noord-Koreaanse strafkampen, waar gruwelen heersen die ‘sterk lijken op die uit het tijdperk van de nazi’s’. En daarmee was onze tour zoiets als die van het Rode Kruis naar Theresienstadt in 1944, al waren we niet zo argeloos om te rapporteren dat we ‘tevreden’ waren over wat we zagen, zoals het Rode Kruis toen deed. Integendeel, we probeerden een indruk te krijgen van wat er achter het scherm van de propaganda gaande was, en iets mee te maken van een leven onder totale controle van een genadeloos bewind.

We konden natuurlijk niet nagaan hoe authentiek dat was, maar we weten van gevluchte Noord-Koreanen hoe diep de verering van de Kim-dynastie zich heeft genesteld in het dna van dit volk

Wat me het meest is bijgebleven is de devotie waarmee men over de Grote Leiders sprak, waarbij Kim Jong-un werd aangeduid als ‘de maarschalk’. We konden natuurlijk niet nagaan hoe authentiek dat was, maar we weten van gevluchte Noord-Koreanen hoe diep de verering van de Kim-dynastie zich heeft genesteld in het dna van dit volk. Daarnaast waren er een paar verrassingen: de vrolijkheid in het Dolfinarium van Pyongyang, de Amerikaans-Koreaanse schilder die naast me zat op de terugvlucht en vertelde dat hij het land al jaren bezocht en in relatieve vrijheid met de mensen kon praten en tenslotte het bestaan van een buitenlandse universiteit, gerund door evangelische christenen.

Er gebeurden hier met andere woorden rare dingen, die niets afdeden aan de wreedheid van het regime, maar wel leken te duiden op een zekere onvoorspelbaarheid. Alsof verandering niet uitgesloten was. 

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de 'keiharde nuance' en het 'onverbiddelijke enerzijds-anderzijds' preekt. Lees hier meer van zijn columns. 

Lees ook: Hoe zou de deal tussen Noord-Korea en de VS eruit kunnen zien?

Kim Jong-un en Donald Trump arriveerden vandaag in Singapore. Dinsdag zitten ze tegenover elkaar. Kunnen ze een deal sluiten en hoe zou die eruit zien? Een schets van de visie van de pessimisten, de optimisten en tot slot de valkuilen.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

We konden natuurlijk niet nagaan hoe authentiek dat was, maar we weten van gevluchte Noord-Koreanen hoe diep de verering van de Kim-dynastie zich heeft genesteld in het dna van dit volk