Commentaar Brexit

Brexit is te complex om er in tien dagen doorheen te jassen

Je zou het vooruitgang kunnen noemen, maar dan wel van de heel bescheiden soort. De Britse premier Boris Johnson maakte afgelopen week ein-de-lijk bekend wat zijn alternatieve plan is voor de wijze waarop zijn land de Europese Unie moet verlaten. Dat opent de weg naar onderhandelingen met Brussel om te komen tot een deal – die Johnson dan nog even door het Britse parlement moet loodsen.

Zo eenvoudig als hier geschetst, zal het niet gaan – al was het maar omdat er nog slechts tien dagen resten om dit alles voor elkaar te krijgen. De laatste horde is daarbij misschien wel de makkelijkste. In Johnsons plan is geen plek voor de door brexiteers gehate ‘backstop’, de verzekering die garandeert dat de grens tussen Ierland en Noord-Ierland open blijft.

Daarmee wordt het plan verteerbaar voor sommige Britse parlementariërs die zich tot dusver met hand en tand verzetten tegen de brexit-deal die Johnsons voorganger Theresa May uitonderhandelde met de EU. Wie weet zijn er voldoende volksvertegenwoordigers te vinden, ook binnen Labour, die onder druk akkoord gaan met het voorstel zoals Johnson dat presenteerde.

Denkbeeldige doemscenario’s 

Het grootste obstakel ligt echter niet in Londen, maar elders in Europa – met name in Dublin. De Ieren hechten erg aan het Goede Vrijdag-akkoord en de vrije grensovergang tussen Ierland en Noord-Ierland die daarin gegarandeerd wordt. Grenscontroles zouden een gevaarlijke stap achteruit zijn, denken ze in Dublin, omdat ze zuurstof kunnen geven aan radicale types die zich de afgelopen twee decennia juist rustig hebben gehouden. Ook al wil iedereen natuurlijk graag dat het anders is – dit doemscenario is niet denkbeeldig.

De backstop gaf keiharde wettelijke garanties dat die grenscontroles er niet zouden komen, ook niet op de langere termijn. Johnson denkt nu weg te komen met een voorstel waar wél een tijdslimiet op zit, en dat gebaseerd is op een belofte dat benodigde controles niet aan de grens zullen plaatsvinden maar elders.

Het is niet meer dan logisch dat de Ieren, en de rest van de EU, steigeren bij dit plan. Als Johnson tot dusver één ding heeft bewezen, is het dat zijn beloftes weinig waard zijn. Deze premier speelt het spel hoog en vuil (hij overtrad de wet al door het parlement te schorsen), en deinst er niet voor terug om de mogelijkheid van een no deal-brexit (en dus van een economische crisis en ellende op het Ierse eiland) in te zetten om zijn zin te krijgen.

Hoe belangrijk het ook is dat het Verenigd Koninkrijk op ordentelijke wijze de EU verlaat – nog belangrijker is het om niet te zwichten voor de chantage van Johnson. Call his bluff, zouden ze in Engeland zeggen. Een brexit-deal is te complex en heeft te verstrekkende gevolgen om er in tien dagen even snel doorheen gejast te worden. Johnson moet om uitstel vragen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden