null Beeld

CommentaarBrexit

Boris Johnson moet eerlijk zijn over brexit tegen de Noord-Ieren

Een hoofdpijndossier uit het brexit-drama is met een harde klap teruggelegd op de onderhandelingstafel. Bedreigingen door extremisten in Noord-Ierland hebben de controles op goederen en levende have naar dat deel van het Verenigd Koninkrijk tijdelijk stilgelegd. Volgens deze ‘unionisten’ zijn de controles hét bewijs dat Noord-Ierland nu een andere status heeft dan de rest van het land, iets wat zij in het dertig jaar durende Noord-Ierse conflict juist wilden voorkomen. Ze streden toen tegen katholieke extremisten die aansluiting bij Ierland wilden, een strijd die duizenden Noord-Ieren het leven kostte.

En in essentie hebben de unionisten gelijk. Want het brexit-compromis heeft inderdaad een grens gecreëerd in de zee tussen Noord-Ierland en het Britse eiland. De grens daar leggen voorkwam een harde grens op land tussen Ierland en Noord-Ierland, iets wat vrijwel zeker nieuw geweld zou veroorzaken. Want cruciaal voor de oplossing van het Noord-Ierse conflict was de mogelijkheid van vrij verkeer met Ierland voor personen en goederen.

Extra controles op de koop toe

Maar dat was onder de vlag en de regels van de Europese Unie, een unie die de Britten wilden verlaten. Een eerder onderhandelingsresultaat, bereikt door Theresa May, minimaliseerde nog de controles omdat het VK heel veel regels van de EU zou blijven volgen. Dat ging de harde brexiteers in Londen onder leiding van Boris Johnson echter niet ver genoeg: zij stuurden May weg, eisten en kregen meer soevereiniteit en minder EU-regels. De extra controles namen ze daarbij op de koop toe – waarbij Johnson voortdurend deed alsof die nauwelijks merkbaar zouden zijn.

Maar die controles zijn er nu wel degelijk, en natuurlijk hebben die effect. Leveringen komen later aan, sommige goederen komen even helemaal niet, supermarkten in Noord-Ierland merken het al. Wat ook niet hielp, was dat de Europese Commissie suggereerde dat voor het corona-vaccin de grens zelfs alsnog op land zou kunnen komen te liggen, daadwerkelijk tussen Noord-Ierland en Ierland in. Een enorme stommiteit die de sfeer bepaald niet heeft verbeterd, ook al werd het plan haastig weer ingetrokken.

Maar veel belangrijker is dat Johnson nu echt open kaart moet spelen. Ja, door de brexit is de status van Noord-Ierland veranderd, en dat heeft consequenties. Pas nu komen uit Londen vragen om extra overgangstermijnen om deze complexe situatie goed aan te pakken, om de details tot achter de komma in te vullen, zodat iedereen precies weer waar hij aan toe is. Het is een schande dat Londen, Johnson voorop, het hier op heeft laten aankomen en deze fase niet veel beter heeft voorbereid. Maar het is wel degelijk wijsheid om die extra tijd nu daadwerkelijk te nemen, in de hoop dat zo erger kan worden voorkomen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden