Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Boeren en natuurbeschermers kunnen zorgen voor een mooie toekomst

Opinie

Kirsten Schuijt

Boeren willen niet dat de natuur onder druk komt te staan door nog intensievere landbouw, blijkt uit ‘De staat van de Boer’. © ANP
De Staat van de Boer | Opinie

Boeren en natuurbeschermers moeten samenwerken om duurzame keuzes mogelijk te maken, aldus algemeen directeur Kirsten Schuijt van het Wereld Natuur Fonds (WNF). 

Je kunt beter afspraken maken met een motorclub als No Surrender dan met de overheid!”, hoorde ik onlangs een melkveehouder zeggen. Deze zin dreunde lang bij me na.

Lees verder na de advertentie

Boeren zijn ten einde raad. Ze kunnen al jaren geen touw meer vastknopen aan het woud van regelgeving. Morgen kan een regeling van vandaag bij wijze van spreken alweer omgeploegd zijn.

Wat het grootschalige onderzoek van Trouw blootlegt, is dat een overgrote meerderheid van de ondervraagde boeren de huidige situatie als een diepe crisis ervaart. En dat is heel begrijpelijk. Maar ik ben ervan overtuigd dat de huidige generatie boeren deze uitdaging aangrijpt om er uiteindelijk sterker en beter uit te komen. Want zoals de Duitse filosoof Nietzsche al zei: “Was mich nicht umbringt, macht mich stärker”. En dat is een waarheid als een koe.

De tijd van pappen en nathouden via technologische oplossingen als mestvergisters moet voorbij zijn

Wat mij vooral raakt, is dat de meeste boeren ook vinden dat het zo niet door kan gaan. Ruim 70 procent van de boeren vindt het niet langer acceptabel dat de natuur onder druk komt te staan door nog intensievere landbouw. Ze willen zelf een overstap maken naar een duurzame bedrijfsvoering. Een werkwijze die niet alleen minder vervuilend is en beter voor de natuur, maar waarmee ze ook een goedbelegde ­boterham verdienen. Win-win-win.

De tijd van pappen en nathouden via technologische oplossingen als mestvergisters moet voorbij zijn. Hiermee wordt de oorzaak van het probleem niet weggenomen, namelijk het teveel aan mest. Juist nu is de tijd rijp voor een integrale, natuurinclusieve aanpak waarbij voedselproducenten en banken boeren helpen om echt duurzame ­keuzes te maken en de overheid een heldere langetermijnkoers vaart. De stip op de horizon zal vanuit Den Haag moeten komen.

Ik heb dan ook hoge verwachtingen van mijn generatiegenoot, landbouwminister Carola Schouten. Zij weet als geen ander hoe belangrijk rentmeesterschap voor de natuur is.

Uitdagingen

Net zoals in de jaren vijftig van de vorige eeuw staan we in de komende jaren voor grote uitdagingen in de landbouw, in heel Europa. Het draait uiteindelijk om de vraag in wat voor land we met zijn allen willen leven en hoe we ervoor kunnen zorgen dat zowel boeren als natuur daarin een toekomst hebben. We kunnen wel zonder fossiele brandstoffen, maar we kunnen niet zonder voedsel.

Laten we niet vergeten dat het agrarisch landschap het grootste leefgebied van wilde planten en dieren in Nederland is. De grutto is hierin de kanarie in de kolenmijn. Dit is een van de diersoorten die het zwaar te verduren hebben door onze intensieve landbouw. 85 procent van alle grutto’s wereldwijd broedt in Nederland, maar hun aantal is sinds 1960 met bijna 70 procent afgenomen!

Het is duidelijk dat het roer om moet en daarin staan de boeren niet alleen. Een belangrijk verschil met vroeger is dat er nu maatschappelijke organisaties bestaan zoals het Wereld Natuur Fonds (WNF) die samen met boeren, bedrijven en onderzoekers voor een nieuwe aanpak gaan.

Ik realiseer me dat een omslag in de landbouw er niet van vandaag op morgen kan zijn

Het is voor mij een eyeopener dat zo veel gangbare boeren in dit onderzoek zelf ook zeggen dat ze samenwerking met milieu- en natuurorganisaties willen. Weg met de loopgraven en elkaar de maat nemen.

Hamvraag

Die handschoen pakken wij als natuurbeschermers op. Sterker nog, we zijn al samen met boeren druk bezig met het ontwikkelen van een nieuwe rendabele bedrijfsvoering voor de zuivelsector; de biodiversiteitsmonitor. Veel melkveehouders willen nu al wel maatregelen nemen om verlies van biodiversiteit ­tegen te gaan, maar hoe combineer je natuur- en bedrijfsbelang? Dat is de hamvraag.

De monitor, ontwikkeld door het Louis Bolk Instituut, WNF, de Rabobank, FrieslandCampina en melkveehouders, laat zien wat het effect is van verschillende maatregelen. Boeren kunnen bijvoorbeeld laten zien hoeveel kruidenrijk grasland ze hebben, wat gunstig is voor de weidevogels. Op basis van meetbare resultaten kan de bank melkveehouders korting op groen-­leningen geven en de melkfabriek een betere prijs voor hun producten.

Maar ook de overheid kan in de toekomst de Europese inkomenssteun van melkveehouders koppelen aan deze prestaties, een waterschap kan de heffing verlagen en een verpachter kan korting geven op de pachtprijs. Dan wordt het extra aantrekkelijk om als melkveehouders een groene, duurzame keuze te maken.

Ik realiseer me dat een omslag in de landbouw er niet van vandaag op morgen kan zijn. Veel boeren hebben grote investeringen gedaan en kunnen niet ineens veranderen. Maar we kunnen nu wel samen beginnen om natuur te herstellen en boeren perspectief en duidelijkheid te bieden.

Samen oogsten we een mooie toekomst.

Lees ook: 

De Staat van de Boer

De Staat van de Boer is het grootste opinieonderzoek dat ooit onder agrariërs is gehouden. Met het onderzoek en de verhalen wil Trouw een eerlijk en open debat over de makers van het voedsel van Nederland stimuleren.

Boer wil verduurzamen om uit de crisis te komen

De agrarische sector is dringend toe aan een andere koers. Wat blijkt: boeren willen best veranderen en vergroenen, als er tenminste duidelijkheid komt in het beleid. 

Het boerenland smacht naar een visionair

Volgens de Wageningse hoogleraar Han Wiskerke bieden de uitkomsten van ‘De Staat van de Boer’ vooral kansen voor een structurele hervorming van de agrarische sector. Maar dan moet er nu wel iemand met een heldere toekomstvisie opstaan.

Deel dit artikel

De tijd van pappen en nathouden via technologische oplossingen als mestvergisters moet voorbij zijn

Ik realiseer me dat een omslag in de landbouw er niet van vandaag op morgen kan zijn