Commentaar

Blokhuis’ akkoord om roken, drinken en overgewicht tegen te gaan is een gemiste kans

Staatssecretaris Paul Blokhuis licht het Nationaal Preventieakkoord toe. Beeld ANP

Jarenlang was preventiebeleid in Den Haag een lastig onderwerp, nu is er dan toch het Nationaal Preventieakkoord van staatssecretaris Paul Blokhuis. Maar het is te zacht en vrijblijvend.

Nee, geen betutteling, antwoordde de vorige minister van volksgezondheid, Edith Schippers (VVD), steevast op oproepen van gezondheidsorganisaties en wetenschappers om overmatig alcoholgebruik, overgewicht en roken echt aan te pakken. Het is niet aan Den Haag om de burger voor te schrijven wat hij eet of drinkt, vond Schippers.

Met het Nationaal Preventieakkoord maakt Paul Blokhuis, de staatssecretaris van volksgezondheid, duidelijk dat hij wel oog heeft voor het feit dat een gezonde leefstijl lang niet altijd een persoonlijke keuze is. Dat sociale factoren daarbij een rol spelen. Dat mensen met een laag inkomen minder gezond én korter leven. En dat de invloed van het bedrijfsleven op ons gedrag enorm is.

Het preventieakkoord bevat dan ook verstrekkende maatregelen tegen het roken: accijnsverhogingen, veel meer rookverboden en beperking van het tabaksaanbod. Het RIVM, dat het preventieakkoord doorrekende, acht 5 procent rokende volwassenen in 2050 haalbaar (nu nog rookt 23 procent). Wel moet er nog een tandje worden bijgezet, willen zwangeren en jongeren definitief de sigaret afzweren. De les van de anti-rookaanpak is: verboden, prijsverhogingen en inperking van het aanbod lonen. Les twee: wil je als politicus iets bereiken, schuif het belanghebbend bedrijfsleven aan de kant. De tabaksindustrie zat niet bij Blokhuis aan tafel.

Op de rem

Daar ging het dan ook precies mis bij de afspraken over alcohol en voeding. Dat deel van het akkoord is te veel gericht op draagvlak, te weinig op daadkracht. Want hierover sprak het bedrijfsleven wel mee. Het gevolg: zwaarlijvigheid is in 2040 een nog groter probleem dan nu en het alcoholgebruik zal niet afnemen.

Per saldo is dit deel van het akkoord dus een gemiste kans. De maatregelen zijn te vrijblijvend en te zacht. En de suikertaks, bewezen effectief in Engeland, is door vakkundig gelobby onbespreekbaar gebleken – ook omdat Blokhuis (ChristenUnie) zich onvoldoende gedekt wist door coalitiepartners VVD en CDA. 

Dat deze partijen zo op de rem stonden, is onbegrijpelijk. Al in 2005 sloot de overheid met het bedrijfsleven (supermarkten en levensmiddelenindustrie) het Convenant Overgewicht. Gezondheid werd daarmee een item in de supermarkt, maar echt serieus opgepakt is het niet. Andere convenanten, bijvoorbeeld over zout, leverden wisselende resultaten op. 

Vervelend is dat het bedrijfsleven na Blokhuis’ akkoord een mooi excuus heeft om de komende jaren weinig te doen. Zo hoeft het suikergehalte in frisdranken niet eerder dan in 2025 met 30 procent te zijn verminderd, als het er ooit van komt.

In het Commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

Kroketten in schoolkantine: dat moet straks vreemd zijn

Minder roken, drinken en gezonder eten. Of dat Nederland gaat lukken met de plannen die er nu liggen? Verdergaande maatregelen krijgt staatssecretaris Blokhuis er niet door. Het preventieakkoord laat qua effectiviteit te wensen over, stelt het RIVM. Waar schort het aan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden