COLUMN

Blok trekt conclusies uit een cliché waaraan elk begrip van de moderne wereld ontbreekt

Leonie Breebaart Beeld Maartje Geels

Het was natuurlijk de zomer van Stef Blok – of eerder van de rel rond Stef Blok, want zelf zal de minister het geen topzomer gevonden hebben, zo boos reageerden zelfs directe collega’s op zijn idee dat soort altijd soort zoekt en dat een multiculturele samenleving daarom onmogelijk een geslaagde samenleving kan worden.

Het nieuws bereikte me deze zomer in een dorp dat grotendeels dichtgetimmerd zou zijn als niet wat Nederlanders en Parijzenaars de verlaten boerderijen hadden opgekocht en opgeknapt. Multicultureel dus. Of je het geslaagd mag noemen, weet ik niet, maar een totaal mislukte samenleving leek het me ook weer niet. 

Toen de woorden van Blok doorkwamen, zaten Nederlanders, Fransen en Belgen, allochtonen en autochtonen langs het plaatselijke riviertje – sommigen van hen tuurden op hun smartphone naar de Tour de France, anderen zwommen of zaten te zonnen. Er zwierf zelfs een Trouw op het gras. Soort zoekt soort – en als je niet de illusie koestert dat er ooit een wereld heeft bestaan zónder diepgaande verschillen in levensstijlen en bijbehorende opvat­tin­gen, dan valt met die multicultuur best te leven. Als je maar vriendelijk en fatsoenlijk met elkaar omgaat.

Intussen is de storm over Stef Blok alweer bijna gaan liggen, althans, dat hoopt Mark Rutte. Tegenover alle failed states die Blok heeft beledigd, zoals Suriname en het ‘onleefbare’ België, heeft de minister van buitenlandse zaken inmiddels zijn excuses aangeboden. Bovendien, zegt Rutte, waren Bloks ideeën gewoon bedoeld als aanzet tot debat, een ‘robuust’ debat zoals dat in de internationale politiek wel vaker wordt gevoerd – een debat waar je gewoon tegen moet kunnen.

Waarheid als een koe

Maar het probleem is niet dat Blok een mening verkondigt die iedereen aan het denken zet, namelijk dat soort nu eenmaal soort zoekt en dat de multiculturele samenleving gedoemd is te mislukken, het probleem is dat onze minister uit een cliché conclusies trekt waaraan elk begrip van de moderne wereld ontbreekt – en ook elk begrip van de geschiedenis.

Dat de meesten van ons in hun vrije tijd graag omgaan met gelijkgestemden (jagers met jagers, socialisten met socialisten, christenen met christenen, feministen met feministen), is een waarheid als een koe die je moeilijk uitdagend kunt noemen. Het zou al interessanter worden als Blok erop wees hoezeer die clubgeest wordt versterkt door de manier waarop Facebook werkt – zie het recente geweld tegen immigranten in het Oost-Duitse Chemnitz, en zie haatzaaiende terroristen – hoewel ook dat geen nieuwe observatie is.

Maar het is minstens even waar, en in deze complexe wereld van veel groter belang, dat mensen heel best kunnen omgaan met culturele verschillen, zolang hun maar niet wordt wijsgemaakt dat die de bron zijn van al hun ellende. In multiculturele steden als Londen en Amsterdam, maar ook in het cultureel zeer diverse Den Haag of Amstelveen valt uitstekend te leven, anders zouden ze niet zo populair zijn. Het blijft vreemd dat een minister die de wereld zou moeten kennen zo’n robuuste werkelijkheid helemaal over het hoofd ziet.

Wat is daar nou erg aan? Leonie Breebaart onderzoekt in haar column de actualiteit op filosofische wijze. Lees hier meer afleveringen terug.

Lees ook:

De uitspraken van Blok tekenen de liberale spagaat van de VVD

Tekenen de uitspraken van minister Blok over het echec van de multiculturele samenleving de verrechtsing van de VVD?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden