Commentaar

Blijf discussiëren over Zwarte Piet, het levert wat op

Apeldoorn heeft vandaag, tijdens de landelijke sinterklaasintocht, veel weg van een vesting. Op veertien plaatsen in het centrum heeft de gemeente poortjes geplaatst en op wegen die naar de aankomstplek van Sinterklaas leiden zijn wegblokkades opgesteld.

Het is bedoeld om ‘wat voor incidenten dan ook’ te voorkomen. Maar het woord incidenten dekt de lading allang niet meer. De anti-zwartepietdemonstranten worden steeds vaker slachtoffer van geweld. Vorig jaar werden ze met bierblikjes en eieren bekogeld. En vorige week sneuvelden ruiten van de Haagse vergaderruimte van protestgroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP). De geweldplegers vernielden auto’s en stichtten brand.

Waarnemend burgemeester Johan Remkes liet pas woensdag tijdens een raadsvergadering iets van zich horen, rijkelijk laat. “Het was een aanval”, zei hij. Geweld gaat te ver, vinden zo’n beetje alle burgemeesters. Maar ze blijven worstelen met het debat, zeker in provinciesteden en dorpen. Ze durven hun vingers er niet aan te branden. Achterliggende reden: ze willen niemand voor het hoofd stoten in de gepolariseerde discussie.

Debat in Hengelo afgeblazen

In Hengelo werd dat deze week pijnlijk duidelijk. Daar werd op het laatste moment een discussie tussen raadsleden, de organisatie van de plaatselijke intocht en Jerry Afriyie van KOZP afgeblazen. De raadsleden trokken zich terug. De burgemeester had hen gebeld en gezegd: de gemeente gaat niet over de kleur van de pieten.

Feitelijk klopt dat. De Raad van State oordeelde in 2014 dat de burgemeester van Amsterdam een vergunnings­aanvraag voor een sinterklaasintocht alleen hoeft te toetsen aan de openbare orde en niet bevoegd is om een uitspraak te doen over de discriminerende werking die uitgaat van de figuur Zwarte Piet.

Maar deze uitspraak staat los van het debat. Dat zouden burgemeesters juist moeten stimuleren en faciliteren. De burgemeester van Hengelo zou er goed aan hebben gedaan zijn raadsleden te complimenteren met het feit dat ze deelnemen aan de discussie.

Diskwalificeren van gevoelens

Het is de enige manier om het debat vooruit te helpen, ook als de standpunten ongemakkelijk aanvoelen. Dat vinden bestuurders lastig, concludeerde Heleen Schols onlangs in haar proefschrift over de spelregels rond het zwartepietdebat. Politici en burgemeesters zeggen dat Sinterklaas een kinderfeest is. Daarmee diskwalificeren ze de gevoelens van de tegenstanders, zegt Schols. Feitelijk­­ nemen ze daarmee een positie in.

Tegelijkertijd concludeert Schols dat het debat al veel heeft opgeleverd: het wordt niet meer genegeerd. In veel steden, tijdens de landelijke intocht en in het ‘Sinterklaasjournaal’ prijken roetveegpieten. Dat is winst. Die trend kan alleen worden doorgezet door het debat te blijven voeren, ook al is dat soms ongemakkelijk.

Het commentaar is de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden