OpinieWoningmarkt

Blaas het verzorgingshuis nieuw leven in en er komt ruimte op de woningmarkt

null Beeld
Beeld

Bouw kantoren om tot Knarrenhofjes, zodat ouderen kunnen verhuizen en er meer huizen beschikbaar komen, stelt zorgondernemer Hieke de Zeeuw voor.

Hadden we enkele jaren geleden geen afscheid genomen van het verzorgingshuis, dan was er nu minder woningnood onder jongeren. Het verzorgingshuis was een Knarrenhof avant la lettre.

Met de decentralisatie van de zorg en het in werking treden van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in 2007 is het verzorgingshuis helemaal afgeschaft. Het verzorgingshuis was de opvolger van het bejaardenhuis, dé plek waar ouderen, soms al direct na hun pensioen, naartoe verhuisden vanwege de sociale contacten en eventuele zorg in de nabijheid. Je ging kleiner wonen en maakte zo een eengezinswoning vrij voor de nieuwe generatie. Velen van de bewoners zorgden er voor elkaar.

Je was misschien wel oud, maar zeker niet afgeschreven. Veel ouderen zoeken nu zelf naar nieuwe vormen van het verzorgingshuis. Een bekend voorbeeld is een Knarrenhof, waarbij zelfstandige ouderen die niet kunnen of willen terugvallen op mantelzorg door naasten, op een prettige plek samen gaan wonen. Ook het Oudenhuis is zo’n voorbeeld (‘zelfstandig wonen met gezelligheid en zorg binnen handbereik’). Het oude verzorgingshuis is natuurlijk niet meer van deze tijd, maar de behoefte om kleiner te gaan wonen is er nog steeds. Het is in de praktijk alleen bijna onmogelijk om dergelijke woonvormen voor lagere inkomens te realiseren.

Een cruciale schakel verdween

Waarom verdween het verzorgingshuis ook alweer? Deze beleidsmatige beslissing kwam voort uit een visie op duurzame financiering van zorg. Mantelzorgers en het sociale netwerk moeten de zorg overnemen en de gemeente coördineert, door middel van keukentafelgesprekken. Alleen als het ook met thuiszorg echt niet langer gaat, is er een plek in het verpleeghuis. Maar met de afschaffing van het verzorgingshuis verdween in recordtempo ook een cruciale schakel in de woningmarkt.

Het resultaat is dat veel ouderen nu alleen wonen in een te groot huis, verstoken van sociale contacten en van net dát beetje zorg dat maakt dat zij op een prettige manier oud kunnen zijn. Eigenlijk hebben alleen ouderen met een flinke portemonnee de mogelijkheid te kiezen voor een aangepaste woonvorm. Voor alle anderen rest, als het thuis echt niet meer gaat, het verpleeg- huis. En dát is voor bijna niemand aantrekkelijk. Dan maar achter de geraniums wachten totdat de thuiszorg twee tot vijf keer per dag langskomt.

De uitdaging is daarom niet om oude kantoren om te bouwen tot appartementen voor jongeren, maar deze juist geschikt te maken voor ouderen die hun zelfstandigheid nog een poosje (samen) koesteren. Breng het verzorgingshuis terug in de wijk. Noem het anders, maar maak er een aantrekkelijke plek van waar je prettig oud kunt zijn, maar waar het verpleeghuis nog ver weg lijkt.

Lees ook:

Woningzoekers zitten klem: ‘Er is gewoon helemaal niets’

Ze zwerven niet bij honderdduizenden over de straat, al die Nederlanders die op zoek zijn naar een huis. Maar nijpend is hun situatie vaak wel.

Een nieuw leven voor het dorp van Jan en Lies én gestreste stedelingen

De mondiale crises, corona en klimaat, verrijken gek genoeg juist onze kansen om de woningmarkt uit het slop te halen. Ze kunnen een springplank zijn naar een logische en nodige herverdeling van ons land, stellen Wim Hazeu en Ger Peeters, bestuurders van Wonen Limburg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden