OpinieBiomassa

Biomassa verdient een bredere blik

Beeld x

Louise Vet en Martijn Katan bieden een beperkte blik op het debat over biomassa. De feiten zijn niet allemaal negatief. Sterker nog, een klimaatneutrale circulaire economie is zonder biomassa kansloos, aldus Bart Strengers, senioronderzoeker Klimaat en biomassa bij het Planbureau voor de Leefomgeving. 

Louise Vet en Martijn Katan schrijven dat ‘de feiten’ tegen het gebruik van houtige biomassa voor energie pleiten (Opinie, 10 oktober). Nu is de kwaliteit van de besluitvorming gediend met een inbreng van alle feiten, niet slechts een selectieve, laat staan onjuiste weergave daarvan. Dat is vooral van belang omdat de achterliggende doelen – bescherming van biodiversiteit én het tegengaan van klimaatverandering – door vrijwel alle deelnemers aan het biomassadebat worden gedeeld. Die doelen verdienen een bredere kijk dan die van Vet en Katan, temeer als dat gebeurt uit naam van de wetenschap. ‘Wij wetenschappers weten beter’, aldus de auteurs. We nemen de proef op de som, aan de hand van drie voorbeelden.

Feit is inderdaad dat bij verbranding van houtige biomassa ‘aan de schoorsteen’ meer CO2 vrijkomt dan bij steenkool. Maar het is onjuist dat de wetenschap ‘vastgesteld’ zou hebben dat ‘het gebruik van houtige biomassa in plaats van fossiele brandstof voor energie de CO2 in de atmosfeer voor dertig tot meer dan honderd jaar verhoogt’. Over dit punt – koolstofschuld – laten tientallen wetenschappelijke publicaties zien dat het effect sterk afhangt van hoe bossen beheerd worden. Zo zijn er voorbeelden van bestaande bosbouwpraktijken – die zich primair richten op zaaghout, niet op bio-energie – in Scandinavië, de Baltische staten en het Zuidoosten van de VS waarin al decennia sprake is van een netto vastlegging van CO2.

Landbouw in de tropen

Feit is ook dat de biodiversiteit wereldwijd onder grote druk staat. Maar de productie van houtige biomassa waarvoor over het algemeen strenge duurzaamheidscriteria gelden behoort niet tot de belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies. Dat zijn vooral landbouw (soja, palmolie), mijnbouw en boskap, met name in de tropen. Het zou goed zijn als daarvoor dezelfde strenge duurzaamheidscriteria zouden gelden als voor houtige biomassa.

De CO2 die binnen de EU wordt uitgestoten bij het verbranden van geïmporteerde biomassa, wordt nergens gerapporteerd, aldus Vet en Katan. Dat is onjuist. Het land waar de biomassa wordt geoogst, rapporteert dit conform het klimaatverdrag jaarlijks aan de VN. Uit deze rapportage blijkt dat de bossen van de EU netto CO2 vastleggen en bijna 8 procent van de volledige jaarlijkse CO2-uitstoot van alle EU-landen compenseren. Op alle tien ‘feiten’ van Vet en Katan ingaan, lukt niet in dit bestek, maar de voorbeelden illustreren dat sommige ‘feiten’ nuancering behoeven en andere halve of hele onwaarheden zijn.

Biogrondstoffen hebben vele toepassingen: voor materialen zoals papier, zaaghout en katoen, als grondstof voor de chemische industrie, of als biobrandstof waar geen duurzamer alternatief is, zoals in de lucht- en scheepvaart. Vet en Katan spreken alleen over de directe verbranding van houtige biomassa voor warmte en elektriciteit. Dit is de meest ‘laagwaardige’ inzet van biogrondstoffen, waarbij vaak gebruik gemaakt wordt van rest- of nevenstromen die fossiele brandstoffen kunnen vervangen. Je mag daar tegen zijn, maar je kunt niet stellen dat het onomstotelijk wetenschappelijk is vastgesteld dat daardoor de CO2-uitstoot omhoog gaat.

Bredere kijk van de politiek

Daarnaast laten diverse studies zien dat een klimaatneutrale circulaire economie zonder significante rol voor biomassa alleen theoretisch mogelijk is. Een klimaatstrategie zonder inzet van biomassa loopt een groter risico dat de aarde meer dan twee graden opwarmt. Dat dient ook in het debat gehoord te worden.

Het biomassadebat is de afgelopen jaren zo gepolariseerd dat het een goede besluitvorming kan schaden, en daarmee ook het halen van doelen die we samen delen. Biomassa verdient een brédere blik. Deze woensdag vindt in de Tweede Kamer een ‘rondetafelgesprek’ plaats waarin zowel Louise Vet als het PBL en andere experts hun visie zullen delen. Wij hopen dat dit zal bijdragen aan een bredere kijk van de politiek op de rol die biogrondstoffen kunnen spelen in verduurzaming. Omwille van de kwaliteit van de besluitvorming.

Lees ook:

Tien redenen om geen biomassa te verbranden

Hout als energiebron is schadelijk voor het klimaat, betogen 35 wetenschappers.

Bio-energie is beter voor het klimaat dan aardgas

Aardgas als energiebron blijven gebruiken brengt meer schade toe aan het klimaat dan reststromen biomassa, stellen Martin Junginger en Gert-Jan Nabuurs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden