null

OpinieHandel met China

Bij Europees handelsverdrag met China wint de koopman, niet de dominee

Beeld

Na jaren onderhandelen hebben de Europese Unie en China net voor de jaarwisseling overeenstemming bereikt over een concept handels- en investeringsovereenkomst. De Europese koopman slaat met deze afspraken een flinke slag. Maar de mensenrechten en de godsdienstvrijheid in China delven het onderspit, stelt CU-Europarlementariër Peter van Dalen.

Na bijna acht jaar onderhandelen hebben de Europese Unie en China de contouren van een nieuwe handels- en investeringsovereenkomst vastgelegd. Nu zullen de ontwerpteksten ter goedkeuring voorgelegd worden aan zowel het Europees Parlement als de Europese Raad.

Naar verwachting zullen bedrijven van de Europese Unie door de overeenkomst ruimere toegang krijgen tot de omvangrijke Chinese markt. De vooruitzichten voor Duitse autofabrikanten om elektrische auto’s in China te gaan verkopen lijken rooskleurig.

Ook bedrijven in de chemische sector, telecom en medische apparaten is grotere toegang beloofd tot de Chinese markt die meer dan een miljard consumenten bedraagt. Ook aan transport gerelateerde diensten, zoals in de lucht- en zeevaart, zouden minder beperkingen worden opgelegd om de Chinese markt te bedienen.

Europese koopman

De contouren van de overeenkomst laten zien dat Commissievoorzitter Von der Leyen en Raadspresident Michel voornamelijk de belangen van de Europese koopman hebben gediend.

Allerlei Europese bedrijven lijken immers te gaan profiteren van een ruimere toegang tot de Chinese markt. Hoe en in welke mate dat daadwerkelijk zal gaan gebeuren, valt nog te bezien.

En omdat het bij zo’n overeenkomst gebruikelijk is dat beide partijen winst behalen, gaan wij dus hier ook meer Chinese handel en investeringen zien. Of dat reden tot vreugde is, is de vraag: hoewel de Chinezen meer transparantie beloven in hun activiteiten is veelal onzeker, hoe en in welke mate de Chinese staat een handje heeft in allerlei Chinese activiteiten wereldwijd en ook in de EU.

Geen arbitrage

En indien er verschil van inzicht ontstaat over uitwerking en toepassing van het verdrag: er is nu geen overeenstemming bereikt over een vorm van arbitrage. Daarover moet verder worden onderhandeld.

De timing van dit ontwerpverdrag is voor China ook erg belangrijk. De Verenigde Staten zitten nu in de overgang van de ene naar de andere president. China wilde snel afspraken maken om te voorkomen dat straks de nieuwe president Biden bij de EU op de rem zou trappen voor de totstandkoming van deze deal tussen China en Europa.

Helaas is China inmiddels zo’n enorme wereldmacht geworden dat de situatie van de mensenrechten en de godsdienstvrijheid er met deze overeenkomst bekaaid afkomt. China houdt de poot stijf en doet niet meer dan beloven ernaar te streven internationale afspraken over onder andere dwangarbeid waar te zullen maken.

En ze beloven althans de bepalingen van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) te zullen gaan ratificeren. Maar zo’n ratificatie stelt helaas maar heel weinig voor: er zijn reeksen landen die keurig allerlei ILO-conventies hebben geratificeerd, maar daar in de praktijk weinig mee doen.

Oeigoeren

De situatie voor de Oeigoeren, de inwoners van Hongkong en christenen die willen samenkomen, zal niet veranderen. Juist van de Oeigoeren weten we dat die massaal tot dwangarbeid zijn aangezet. En de Chinese regering heeft inmiddels bij de inwoners van Hongkong veel angst ingeboezemd, en hun roep om vrijheid wordt stap voor stap afgeknepen.

Over de godsdienstonvrijheid in China zijn helemaal geen afspraken gemaakt. De Europese koopman wint opnieuw, de dominee moet z’n mond houden.

Het wordt tijd om met die oude politiek af te rekenen. Handels- en investeringsverdragen moeten niet alleen over geld en goed gaan, maar juist ook over mensenrechten en godsdienstvrijheid. 

En niet alleen met fraaie woorden. Daadwerkelijk.

Peter van Dalen is lid van het Europees Parlement voor de ChristenUnie.

Lees ook:

Hoe het kleine denken China helpt aan een hoofdrol in de wereldhandel

Deskundigen zijn het erover eens dat Europa en Amerika de grote verliezers worden. Dat ligt vooral aan onszelf omdat wij geen idee meer hebben wat door ons bedachte concepten als ‘multilateralisme’ en ‘vrijhandel’ voor onze welvaart en onafhankelijkheid van China betekenen.

In weerwil van Trump en de coronacrisis sloten vijftien landen het grootste vrijhandelsblok ter wereld

Vier jaar Trump en het coronavirus zetten de internationale handel onder druk. Toch is er opnieuw een groot handelsverdrag gesloten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden